คำนำ
บทความนี้เป็นบทความในเชิงแสดงทัศนะของผู้เขียน ต่อเรื่องบทบาทและความคิดของปัญญาชนไทยนับตั้งแต่ พ.ศ.2475 ถึงปัจจุบัน โดยจะพิจารณาใน แง่ภาพรวมของบทบาททางความคิดและการกระทำของปัญญาชนชั้นนำ ที่มีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองของสังคมไทยช่วง 60 ปีดังกล่าว บทความนี้มุ่งจะเสนอให้เห็นเพียงภาพรวมอย่างคร่าวๆของการเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์ในช่วงนี้ ในส่วนที่ปัญญาชนเข้าไปเกี่ยวข้องและมุ่งแสดง ทัศนะหรือข้อคิดเห็นของผู้เขียนในประเด็นสำคัญๆ เพื่อกระตุ้นให้เกิดการอภิปรายและศึกษาค้นคว้าต่อ มากกว่าที่จะมุ่งให้เป็นบทความที่มีเนื้อหารายละเอียด หรือมีหลักฐานอ้างอิงอย่างครบถ้วนบริบูรณ์
ผู้เขียนใช้คำว่า “ปัญญาชน” ในความหมายกว้าง แบบที่นักสังคมวิทยาการเมืองสมัยใหม่ใช้กัน คือ หมายถึงคนที่มีการศึกษาสูงและมีตำแหน่งแห่งที่ใช้ใน การทำงานประเภทใช้แรงงานสมองในสังคม หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งคือ คนที่มีหน้าที่จัดการในปริมณฑลต่างๆ ของสังคม อันประกอบไปด้วยการผลิตผลทาง เศรษฐกิจ การเมือง การบริหารและวัฒนธรรม ซึ่งไม่ได้มีเพียงแต่นักเขียน นักคิด นักวิชาการ ศิลปิน ที่มีคุณสมบัติในการคิดหรือใช้สติปัญญาที่มีลักษณะ เฉพาะแบบใดแบบหนึ่งเท่านั้น หากยังรวมถึงนักบริหารจัดการด้านต่างๆเช่น ข้าราชการระดับหัวหน้างาน นักการเมือง วิศวกร ผู้จัดการ และผู้เชี่ยวชาญทาง เทคนิคแขนงต่างๆด้วย
วิทยากร เชียงกูล
ปัญญาชน : ชนชั้นนำในโลกยุคข้อมูลข่าวสาร
ISBN 974-89302-5-2
