สัมภาษณ์วิทยากร เชียงกูล โดยชมรมละคอน ส.จ.ม. (พ.ศ.2514)

พิมพ์ในหนังสือชมรมละคอนสโมสร๗จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2514
- ขอให้เล่าถึงงานเขียนระหว่างอยู่โรงเรียน มหาวิทยาลัย การเจริญเติบโตทางความคิด แนวโน้มและแรงกระตุ้น

Read Full Post »

เศรษฐกิจทุนนิยมผูกขาด / การเมืองระบบอุปถัมภ์ และนโยบายที่เน้นการเตอบโตเพื่อประโยน์คนส่วนน้อย

ปัญหาใหญ่ในสังคมไทยเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างทั้งทางเศรษฐกิจและการเมือง กล่าวคือ ประเทศไทยมีโครงสร้างทางการเมืองแบบเจ้าขุนมูลนายและระบบอุปถัมภ์ และมีโครงสร้างเศรษฐกิจแบบทุนนิยมผูกขาดที่เป็นบริวารประเทศมหาอำนาจทุนนิยม ทำให้คนชั้นสูงและคนชั้นกลางมีอำนาจทางเศรษฐกิจการเมืองมากกว่าประชาชนส่วนใหญ่มาแต่ต้น

Read Full Post »

codetermination การให้ตัวแทนคนงานมีส่วนร่วมตัดสินใจเกี่ยวกับการดำเนินงานบริษัท

codetermination การให้คนงานหรือตัวแทนคนงานมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับการดำเนินงานของบริษัท เช่น การวางแผนพัฒนาและขยายกิจการ การเลือกวิธีการผลิต การว่าจ้างและปลดบุคคล การรวมกิจการ การเลิกจ้างคนงาน การลงทุน และการจ่ายเงินปันผล
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

coca-colonization การครอบงำของอาณานิคมโดยจักรวรรดิโคคาโคล่า

coca-colonization การครอบงำของอาณานิคมโดยจักรวรรดิโคคาโคล่า การเผยแพร่วัฒนธรรมการบริโภคแบบตะวันตกโดยเฉพาะอย่างยิ่งอเมริกันไปทั่วโลกผ่านสินค้าประเภทโคคาโคล่า, อาหารสำเร็จรูป, เสื้อผ้า ดนตรีและอื่นๆ ตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จนถึงปัจจุบัน เป็นคำที่ใช้ในเชิงคัดค้านต่อต้านบริษัทข้ามชาติ
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

classical economics เศรษฐศาสตร์แบบคลาสสิค

classical economics เศรษฐศาสตร์แบบคลาสสิค
= วิชาเศรษฐศาสตร์ยุคแรกที่พัฒนาขึ้นในอังกฤษในศตวรรษที่ 18-19 โดยอาดัม สมิธ ฐ เดวิด ริคาร์โด และ จอห์น สจ๊วต มิลล์ เชื่อในเรื่องความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบ การแบ่งงานกันทำตามความถนัด การค้าเสรี  พวกเขาอธิบายว่า โมเดลการแข่งขันพื้นฐานคือ ตัวกำหนดทิศทางการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ เช่น ถึงจะมีสถานการณ์การว่างงานเกิดขึ้น ก็จะเป็นเพียงภาวะชั่วคราว เนื่องจากการแข่งขันในระบบตลาดเสรีจะทำให้เศรษฐกิจเติบโตขึ้น จนมีการจ้างงานเต็มที่ภายในไม่ช้า  แนวคิดนี้เป็นแบบฉบับของการพัฒนาเศรษฐกิจทุนนิยมซึ่งเป็นที่ยึดถือกันมาในอังกฤษและสหรัฐฯ จนถึงยุคเศรษฐกิจตกต่ำในทศวรรษที่ 1930 เมื่อสถานการณ์ได้พิสูจน์ว่าทฤษฎีไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง จึงมีการปรับแนวคิดทฤษฎีใหม่เรียกว่า Neo-classic หรือ Neo-liberal
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

civil society สังคมพลเรือน, สังคมประชา, สังคมภาคประชาชน

civil society สังคมพลเรือน, สังคมประชา, สังคมภาคประชาชน
= การรวมกลุ่มของประชาชนที่อยู่ภายนอกรัฐและภาคธุรกิจหากำไรของเอกชน เพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกัน หรือช่วยเหลือคนอื่นที่ด้อยโอกาสกว่า เช่น สหภาพแรงงาน กลุ่มศาสนา มูลนิธิสาธารณกุศล กลุ่มและองค์กรชุมชน นักพัฒนาองค์กรเอกชนที่ไม่ใช่รัฐบาล กลุ่มสตรี กลุ่มอนุรักษ์ สภาพแวดล้อม กลุ่มรณรงค์เรื่องต่างๆ
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

civil right สิทธิพลเมือง

civil right สิทธิพลเมือง ในหลายประเทศโดยเฉพาะประเทศที่ผ่านการเรียกร้องต่อสู้เพื่อเอกราช เช่น สหรัฐอเมริกาจะกำหนดเรื่องสิทธิพลเมืองไว้ชัดเจนในรัฐธรรมนูญ และได้รับการประกันโดยกฎหมายว่าพลเมืองทุกคนจะมีสิทธิเท่าเทียมกัน มักเน้นสิทธิทางการเมือง ขณะที่สิทธิมนุษยชนเน้นสิทธิความเป็นมนุษย์ ซึ่งรวมทั้งสิทธิทางเศรษฐกิจสังคมและวัฒนธรรมด้วย
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

civil disobedience การดื้อแพ่งของพลเมือง

civil disobedience การดื้อแพ่งของพลเมือง
= การที่พลเมืองบางคนหรือบางกลุ่มคัดค้านไม่ทำตามกฎหมาย โดยอ้างเหตุผลทางศาสนา จริยธรรม หรือหลักการทางการเมือง ที่พวกเขาถือว่าเหนือกว่ากฏหมายที่ไม่เป็นธรรม เป็นการใช้สิทธิพลเมืองเคลื่อนไหวทางการเมืองในที่สาธารณะ เพื่อสร้างแรงผลักดันวิธีหนึ่ง เช่น เฮนรี่ เดวิด ธอโร (1817-1862) ปัญญาชนชาวอเมริกันที่ปฏิเสธการเสียภาษีเพราะไม่เห็นด้วยกับนโยบายของรัฐบาลสหรัฐฯ ที่สนับสนุนระบบทาสและการทำสงครามกับเม็กซิโก การที่มหาตมา คานธี (1869-1948) และคณะคัดค้านกฏหมายภาษีเกลือและกฎหมายไม่เป็นธรรมอื่นๆ ของรัฐบาลอาณานิคมอังกฤษ มาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ (1929-1968) คัดค้านการแบ่งแยกผิวในสหรัฐฯ
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

city (urban) gardening การรณรงค์โดยประชาชน ให้มีการใช้พื้นที่ที่ไม่ได้ใช้ทำประโยชน์ในเมือง

city (urban) gardening การรณรงค์โดยประชาชนให้มีการใช้พื้นที่ที่ไม่ได้ใช้ทำประโยชน์ในเมือง มาปลูกพืชผัก ผลไม้ สมุนไพร แบบอินทรีย์ เพื่อประโยชน์ต่อชุมชน ทั้งในด้านสภาพแวดล้อม การพึ่งตนเอง เศรษฐกิจ และการสร้างประชาคม บางกลุ่มก็ใช้เป็นสื่อในการสร้างทางเลือกใหม่ของชุมชน เพื่อคัดค้านการเน้นการพัฒนาทุนนิยมอุตสาหกรรมที่ทำให้เมืองเป็นป่าคอนกรีต  สร้างมลภาวะ, ปัญหาการว่างงาน, ความยากจน , ยาเสพติด, อาชญากรรม, และปัญหาสังคมอื่นๆ โดยเฉพาะ  เมื่อการพัฒนาอุตสาหกรรมอยู่ในยุคขาลง มีการโยกย้ายโรงงานไปภูมิภาคอื่นเพื่อหาประโยชน์จากค่าจ้างแรงงานที่ถูกกว่า เช่น เมืองดีทรอยด์ที่เคยได้ชื่อว่าเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมรถยนต์ของสหรัฐฯ
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

children right สิทธิเด็ก

children right สิทธิเด็ก
= สิทธิรัฐบาลประเทศต่างๆตกลงกันในองค์การสหประชาชาติ ที่จะให้เด็กอายุต่ำกว่า18ปี ลงไปได้รับการคุ้มครองให้ได้รับความปลอดภัย และเจริญงอกงามทั้งทางร่างกายและจิตใจ เพื่อที่จะเป็นพลเมืองดีของโลกต่อไป เช่น สิทธิที่จะไม่อดอยาก , ได้รับการดุแลด้านสุขภาพอนามัย , สิทธิที่จะได้เรียนหนังสือ , ไม่ถูกใช้งานหนัก, ไม่ถูกใช้เป็นทหาร , หรือไม่ถูกทำทารุณกรรมใดๆ. ไม่ถูกแสวงหาประโยชน์ทางเพศ ฯลฯ
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

child labor การใช้แรงงานเด็กตั้งแต่อายุ 8-15 ปี

child labor การใช้แรงงานเด็กตั้งแต่อายุ 8-15 ปี ที่เกิดขึ้นมากในประเทศกำลังพัฒนาที่ประชากรยากจน พ่อแม่ต้องให้ลูกออกจากโรงเรียนมาช่วยทำงาน ปัญหาคือเด็กมักจะทำงานวันละมากกว่า 8 ชั่วโมง สภาพการทำงานไม่ดีและได้ค่าจ้างแรงงานต่ำ ขณะที่ประเทศพัฒนาอุตสาหกรรมวิจารณ์ว่าเป็นการกดขี่แรงงานเด็ก และบางครั้งใช้เป็นเหตุผลในการกีดกันสินค้าจากประเทศกำลังพัฒนา รัฐบาลประเทศกำลังพัฒนามีความเห็นแตกต่างกัน บ้างก็ว่าเป็นการช่วยให้เด็กและครอบครัวมีอาหารการกินและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น บ้างก็มีแนวคิดสายกลางว่า  ควรให้เด็กทำงานได้  แต่ควรเป็นงานเบา ไม่เสี่ยง และวันหนึ่งทำงานหลายชั่วโมงเกินไป โดนหลักการแล้วควรส่งเสริมให้เด็กได้เรียนหนังสือมากกว่าต้องมาทำงาน ขณะที่สหประชาชาติใช้เกณฑ์อายุต่ำกว่า 18 ปี ว่าเด็ก ประเทศกำลังพัฒนามักใช้เกณฑ์อายุ 15 ปี
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »

Charity การบริจาคเพื่อสาธารณะกุศล

Charity การบริจาคเพื่อสาธารณะกุศล
= นักเศรษฐศาสตร์เคยมองว่าเป็นกิจกรรมทางศาสนาที่ตรงข้ามกับความมีเหตุผลทางเศรษฐกิจ แต่เป็นพฤติกรรมที่แพร่หลาย เนื่องจากการพัฒนาเศรษฐกิจแบบทุนนิยมอุตสาหกรรมก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำต่ำสูงมากขึ้น และเพราะมนุษย์เราที่วิวัฒนาการมาจากสัตว์สังคมที่ต้องร่วมมือกันจึงจะอยู่รอด จึงมีความคิดอยากร่วมมือและช่วยเหลือผู้อื่น (Altruism) ทำให้นักเศรษฐศาสตร์มองใหม่ว่า ผู้บริจาคเพื่อสาธารณกุศลก็ได้ประโยชน์จากความพึงพอใจและการปรับให้สังคมมีความสมดุลเพิ่มขึ้น ขณะที่นักสังคมนิยมและนักเศรษฐศาสตร์การเมืองฝ่ายก้าวหน้ามองว่า หากจัดระบบเศรษฐกิจสังคมให้เป็นธรรม เช่น เก็บภาษีคนรวยมาช่วยพัฒนาคนจน ก็จะเป็นการแก้ปัญหาที่ตรงจุดและทำให้คนจนมีศักดิ์ศรีมากกว่าการไปรับบริจาค
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อธิบายศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, – – กรุงเทพฯ : สายธาร, 2550.
ISBN : 978-974-94365-7-8

Read Full Post »