จะหาทางออกได้ต้องรู้จักวิเคราะห์สาเหตุรากเหง้าของปัญหา
ปัญหาของประเทศไ ทยอยู่ที่ระบบโครงสร้างเศรษฐกิจการเมืองแบบทุนนิยมผูกขาดที่เป็นบริวาร และกรอบคิดพฤติกรรมของชนชั้นนำทางเศรษฐกิจและการเมืองที่มองประชาธิปไตยเป็น แค่เครื่องมือในการแสวงหาอำนาจและผลประโยชน์ส่วนตน โดยไม่มีจิตสำนึกและวิสัยทัศน์ว่าการจะทำให้ประเทศไทยเข้มแข็งพอที่คนไทยจะอยู่ในโลกได้อย่างมีคุณภาพชีวิตนั้น จะต้องปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจ การเมือง ให้เป็นธรรม และเป็นประชาธิปไตยที่ประชาชนมีส่วนร่วมกำหนด
ประวัติเอกสารสำหรับ มกราคม, 2009
การเมืองใหม่ต้องรวมทั้งเศรษฐกิจใหม่และสังคมใหม่ด้วย
Posted in วิทยากร เชียงกูล on มกราคม 31, 2009 | Leave a Comment »
คำคมเกี่ยวกับความสุขของนักปราชญ์-นักเขียนหลายยุค (๒๗)
Posted in วิทยากร เชียงกูล, แท็ก ความสุข, คำคม, จิตวิทยา, นักปรัชญา, นักเขียน, วิทยากร เชียงกูล on มกราคม 27, 2009 | 1 ความคิดเห็น »
สำคัญกว่ากลไกแก้ขัดแย้ง คือ “สำนึกร่วม”ผลประโยชน์ชาติ
Posted in บทความในผู้จัดการร, แท็ก การเมือง, ความขัดแย้ง, บทความ on มกราคม 24, 2009 | Leave a Comment »
การทำงานของหน่วยงานภาครัฐหลายองค์กร ค่อนข้างจะได้รับอิทธพล ทฤษฎี “สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา” ของ นพ.ประเวศ วะสี ที่เชื่อในพลังการเคลื่อนของ 3 ขั้วมุมคือ “ภาคการเมือง ภาคสังคม และภาคสื่อ”ว่าสามารถทำ “งานใหญ่” ที่เคยเชื่อว่าเป็นไปไม่ได้ ให้สามารถเป็นไปได้
บทเรียนที่ผ่านในช่วงทศวรรษนี้ สังคมได้เคลื่อนตัวไปสู่จุดที่นักวิชาการเรียกว่า “สังคมพหุนิยม”นั่นคือ การเกิดขึ้นของกลุ่มที่หลากหลายและมีความแตกต่างกันของผลประโยชน์ ดังนั้นแนวคิดแบบ Zero Sum Game ที่ “ผู้ชนะได้หมด” นั้นไม่สามารถดำรงอยู่ได้
ประเด็นก็คือ มีความจำเป็นอย่างยิ่งยวดในการสร้างเวทีต่อรองผลประโยชน์เพื่อให้เกิดดุลของ การจัดสรรทรัพยากรที่นับวันยิ่งมีอยู่อย่างจำกัด
อดีตที่ผ่านมานั้น การแย่งชิงทรัพยากรอาจจบด้วยโศกนาฏกรรมของสังคมชนบท แต่ช่วงทศวรรษที่ผ่านมา จะเห็นได้ว่า การพัฒนาโครงการขนาดใหญ่เกิดขึ้นได้ยากยิ่ง
ขณะที่ประเทศก็ไม่สามารถหยุดนิ่งการขับเคลื่อนท่ามกลางกระแสการพัฒนา การหาเวทีให้กลุ่มผลประโยชน์ที่หลากหลายได้ใช้ต่อรองจึงเลี่ยงไม่พ้น
สำหรับโครงการพัฒนานักลงทุนและภาครัฐ มีเงื่อนไขที่ต้องปฏิบัติและบวกรวมเป็นต้นทุนการดำเนินโครงการ นั่นก็คือ การเพิ่มต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน
กระบวนการนี้มีกลไกรองรับคือ รายงานผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมหรือเรียกสั้นๆว่า อีไอเอ.มีสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม (สผ.) รับผิดชอบกำกับดูแล
ประเทศไทยเริ่มนำเข้ากระบวนการอีไอเอ.มาใช้ครั้งแรกในปี พ.ศ.2515 โดยระยะแรกจำกัดการบังคับใช้กับโครงการของรัฐต่อมาปี พ.ศ.2535 ขยายบังคับประเภทและขนาดของโครงการถึง 22 ประเภท และระยะเวลากว่า 30 ปีที่ผ่ามาโครงการพัฒนาได้รับความเห็นชอบในรายงาน อีไอเอ.มากกว่า 3,500 โครงการ
แต่ด้วยโครงสร้างและกระบวนการแบบเดิมทำให้อีไอเอ.ไม่ได้รับการยอมรับ เพราะผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นต่อเนื่อง การจัดทำรายงานไม่ครอบคลุมจนในที่สุดทำไปสู่การมองอีไอเอ.ด้วยทัศนคติด้านลบ
สผ.จึงถูกมองว่าเป็นหน่วยงาน “ตรายาง”ในการให้ความชอบธรรมกับการที่รัฐ-เอกชนเข้าไปแย่งชิงทรัพยากรของชนบ [...]
การกล้าปฏิรูปการเมือง เศรษฐกิจ สังคม เพื่อคนส่วนใหญ่ สำคัญยิ่งกว่าการร่างรับธรรมนูญ
Posted in วิทยากร เชียงกูล, แท็ก การปกครอง, การเมือง, บทความ, ระบอบประชาธิปไตย, วิทยากร เชียงกูล, อำนาจ on มกราคม 21, 2009 | Leave a Comment »
เนื้อหาของระบอบประชาธิปไตย คือ ต้องเป็นการปกครองโดยตัวแทนของประชาชน เพื่อประโยชน์ของประชาชน
การที่นักธุรกิจการเมืองในยุคทักษิณใช้การซื้อเสียงระบอบอุปถัมภ์ นโยบายประชานิยมที่หลอกลวงประชาชน และใช้อำนาจทั้งการเมือง เศรษฐกิจ และการครอบงำข้อมูลข่าวสารเข้ามาเผด็จการผูกขาดอำนาจทั้งทางรัฐสภา สถาบันการเมือง และสถาบันเศรษฐกิจอื่นๆ และมุ่งแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว ทั้งโกง ทั้งหาผลประโยชน์ทับซ้อนสารพัด เป็นระบอบประชาธิปไตยของปลอม
คิดเป็น คิดอย่างอิสระ คิดอย่างถูกต้อง
Posted in การศึกษา, แท็ก การคิด, สังคม, เศรษฐกิจ on มกราคม 17, 2009 | Leave a Comment »
การคิดนำไปสู่การกระทำที่อาจสร้างปัญหาหรือแก้ปัญหา
การจะแก้ไขปัญหาวิกฤติทางการเศรษฐกิจการเมืองและหาทางออกสร้างการเมื องและเศรษฐกิจใหม่ให้สังคมไทยเจริญก้าวหน้าอย่างเป็นธรรมและยั่งยืนได้ เรื่องที่สำคัญที่สุดคือ จะต้องส่งเสริมให้คนคิดเป็น คิดอย่างอิสระ และคิดอย่างถูกต้อง การศึกษาแบบจดจำตำรา เลียนแบบประเทศหรือผู้นำที่ประสบความสำเร็จไม่ใช่วิธีที่เราจะพัฒนาตัวเองแล ะพัฒนาประเทศให้เป็นแบบเดียวกับพวกเขาได้ เราต้องเรียนรู้ วิเคราะห์ สรุปบทเรียนและเลือกสรรความรู้ / ประสบการณ์ของคนอื่นมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ของเราแต่ละคน และของประเทศไทยอย่างเป็นตัวของเราเอง
GNH และ 20 คำศัพท์สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่น่ารู้จัก
Posted in วิทยากร เชียงกูล, แท็ก วิทยากร เชียงกูล, ศัพท์สังคมศาสตร์, Dictionary of Development Studies on มกราคม 16, 2009 | Leave a Comment »
1. gross national happiness (GNH) ความสุขมวลรวมประชาชาติ แนวคิดที่เริ่มเสนอโดยรัฐบาลภูฐานที่จะใช้ดัชนีความสุขมวลรวมประชาชาติ วัดความเจริญก้าวหน้าในการพัฒนาประเทศของตน แทนดัชนีผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ (GNP) ซึ่งวัดจากมูลค่าสินค้าและบริการโดยรวมของทั้งประเทศ เนื่องจากพวกเขาเห็นว่ามูลค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ เพียงแต่สะท้อนภาพหยาบๆของสินค้าและบริการที่มีการผลิตและซื้อขายกันแต่ไม่ไ ด้สะท้อนการพัฒนาด้านสังคมและคุณภาพชีวิตของประชาชนส่วนใหญ่ แนวคิดเรื่องดัชนีความสุขมวลรวมประชาชาติของภูฐานเสนอว่า การจะพัฒนาประเทศเพื่อเป้าหมายนี้จะต้องพิจารณาการพัฒนามนุษย์ทั้ง 4 ด้าน คือ การพัฒนาเศรษฐกิจ การอนุรักษ์สภาพแวดล้อม การส่งเสริมด้านวัฒนธรรม และการบริหารที่ดี (good governance)
2. gross domestic product (GDP) ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ มูลค่าสินค้าและบริการที่ผลิตเพื่อแลกเปลี่ยนซื้อขายภายในประเทศในช่วงเวลาหนึ่ง เช่น 1 ปี โดยไม่นับรวมรายได้สุทธิ (เงินโอนเข้าลบเงินโอนออกจากต่างประเทศ) เหมือนกับ GNP นักเศรษฐศาสตร์นิยมใช้ GDP วัดอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศแบบปีต่อปี และใช้เปรียบเทียบขนาดเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ และนิยมใช้ [...]
คำคมเกี่ยวกับความสุขของนักปราชญ์-นักเขียนหลายยุค (๒๖)
Posted in วิทยากร เชียงกูล, แท็ก ความสุข, คำคม, จิตวิทยา, นักปรัชญา, นักเขียน, วิทยากร เชียงกูล on มกราคม 13, 2009 | Leave a Comment »
ข้อคิดจาก อัมเบอร์โต้ อีโค
Posted in วิทยากร เชียงกูล, แท็ก ข้อคิด, คติเตือนใจ, คำคม on มกราคม 11, 2009 | Leave a Comment »
“เรารู้ว่าหนังสือไม่ใช่วิธีการที่จะให้คนอื่นมาคิดแทนเรา
ในทางตรงกันข้าม มันคือเครื่องมือที่กระตุ้นให้เราคิด
ได้ไกลมากยิ่งขึ้น”
อัมเบอร์โต้ อีโค
นักเขียนนวนิยายชาวอิตาลี
ที่มา
วิทยากร เชียงกูล.
จิตวิทยา ความฉลาด และความคิดสร้างสรรค์.
กรุงเทพฯ : สายธาร, 2551.
ISBN : 978-974-04-5187-7
วิกฤตเศรษฐกิจโลกและทางออกของไทย
Posted in ทางออกของปัญหา, แท็ก การเงิน, เศรษฐกิจ on มกราคม 10, 2009 | 4 Comments »
การแก้ปัญหาแบบอุ้มคนรวย ไม่ใช่ทางที่จะแก้ไขวิกฤติได้อย่างแท้จริง
ปัญหาวิกฤติเศรษฐกิจถดถอยในสหรัฐฯ เริ่มจากการที่สถาบันการเงินขนาดใหญ่ มีปัญหาหนี้เสียจากการปล่อยสินเชื่อบ้านให้กับลูกหนี้ประเภทเสี่ยง (ที่เรียกว่าซับไพร์ม คือลูกหนี้เกรดต่ำกว่าลูกหนี้ชั้นดี) มากเกินไป โดยไม่พิจารณาความสามารถในการชำระคืนของลูกหนี้ และยังมีการนำภาระหนี้ไปทำเป็นตราสารหนี้และการรับประกันหนี้ขายต่อกันไปเป็ นทอด ๆ โดยนายอาลัน กรีนสแปน ประธานคณะกรรมการธนาคารกลางสหรัฐฯ ผู้ที่อ้างเรื่องตลาด ไม่ได้สนใจจะวางกฎเกณฑ์ดูแลเรื่องตราสารหนี้อย่างรอบคอบ เมื่อเกิดปัญหาหนี้เสียมากจึงล้มตามกันเป็นทอด ๆ ไปถึงตัวสถาบันการเงินใหญ่
ข้อเสนอของสัญญาในชีวิตการแต่งงานแบบใหม่
Posted in วิทยากร เชียงกูล, แท็ก ความสุข, จิตวิทยา, บทความ, วิทยากร เชียงกูล on มกราคม 5, 2009 | Leave a Comment »
อยู่ด้วยกันโดยไม่ต้องพึ่งพากันโดยสิ้นเชิง
การเจริญงอกงามเป็นเรื่องส่วนตัวของแต่ละคน
เสรีภาพส่วนบุคคล
บทบาทที่ยืดหยุ่น
เชื่อใจซึ่งกันและกัน
ขยายขอบเขตของการสมาคมด้วยการเปิดเผย
สังคมต้องการความรัก … ไม่ต้องการความแตกแยก
Posted in บทความในผู้จัดการร, แท็ก การเมือง, ประชาธิปไตย, สังคม on มกราคม 3, 2009 | 3 Comments »
โดย ผู้จัดการ 360° รายสัปดาห์
มนุษย์เราถูกสร้างมาอย่างดีให้มีความแตกต่าง ดังอวัยวะของกายเดียวกัน ความแตกต่างไม่ควรเป็นเหตุแห่งความแตกแยก “ความรัก” ระหว่างมนุษย์จึงมีความสำคัญ และ “พระเจ้า” ผู้ยิ่งใหญ่ จึงเป็น “ความรัก” ที่จะผูกโยงอวัยวะที่ต่างกัน ให้เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ในร่างกายเดียวกัน
.. ในความรัก ผู้คนจะไม่เห็นแก่ตัว แต่จะเห็นแก่กันและกัน
