RSS

ทางออกของปัญหา:ปัญหาและแนวทางพัฒนาสหกรณ์ในประเทศไทย

12 ต.ค.

บทความที่เขียนใน นสพ. ผู้จัดการรายสัปดาห์ 11 ตุลาคม 2550 16:22 น.
       สภาพสหกรณ์ในประเทศไทย
       
        สหกรณ์เป็นองค์กรทางเศรษฐกิจแบบสมาชิกเป็นเจ้าของร่วมกันแบบประชาธิปไตยที่มีสัดส่วนในระบบเศรษฐกิจที่สำคัญในหลายประเทศ แต่สหกรณ์ของไทย เช่น สหกรณ์การเกษตรและสหกรณ์ออมทรัพย์ ซึ่งมีจำนวนสหกรณ์ สมาชิกและทรัพย์สิน และยอดธุรกิจมากที่สุดรู้จักกันแค่ว่าเป็นแหล่งเงินกู้ สหกรณ์อีก 5 ประเภทที่เหลือ คือ สหกรณ์ร้านค้า สหกรณ์ประมง สหกรณ์นิคม สหกรณ์บริการ และสหกรณ์เครดิตยูเนียนซึ่งความจริงคือสหกรณ์ออมทรัพย์นั่นเอง
       
       ประเทศไทยมีสหกรณ์ที่จดทะเบียนทุกประเภทรวมกัน 6147 แห่ง สมาชิก 8,924,682 คน สหกรณ์ที่มีจำนวนมากที่สุด (ราว 60%) คือ สหกรณ์การเกษตร มีจำนวนสหกรณ์ 3,748 แห่ง และสมาชิก 5.36 ล้านคน สหกรณ์ที่มีจำนวนสหกรณ์และสมาชิกรองลงมาคือ สหกรณ์ออมทรัพย์ มีจำนวนสหกรณ์ 1490 แห่ง และสมาชิก 2.37 ล้านคน (1 มกราคม 2547)
       
       สหกรณ์การเกษตร และสหกรณ์ออมทรัพย์ของไทยรวมทั้งเครดิตยูเนียน กลุ่มออมทรัพย์ ฯลฯ ยังมีสัดส่วนการตลาดต่ำกว่าประเทศที่มีขนาดประชากรไล่เลี่ยกันกับเรา เช่น อังกฤษ ฝรั่งเศส อิตาลี หรือจะเทียบกับประเทศที่กำลังพัฒนาที่มีขนาดประชากรน้อยกว่าเรา เช่น เกาหลีใต้ ระบบสหกรณ์หรือขบวนการสหกรณ์ของเราก็ยังมีขนาดทางธุรกิจที่เล็กกว่าเขามาก ประเทศอื่นมีสหกรณ์ผู้ผลิต ผู้บริโภค ธนาคารสหกรณ์ ร้านค้าสหกรณ์ที่มีเครือข่ายทั่วประเทศและแข่งกับห้างขนาดใหญ่ สหกรณ์สาธารณูปโภค ฯลฯ ที่ไทยยังไม่มี
       
       แม้ประเทศไทยมีสมาชิกสหกรณ์ค่อนข้างมาก คือราว 8.9 ล้านคน มากกว่าหลายประเทศรวมทั้งอิตาลี ที่มีขนาดประชากรใกล้เคียงไทย แต่สมาชิกสหกรณ์ไทยมีบทบาทในระบบเศรษฐกิจน้อย สมาชิกสหกรณ์ส่วนใหญ่หวังกู้เงินจากสหกรณ์ หรือส่วนหนึ่งหวังการออมและซื้อหุ้นสหกรณ์ที่ได้ดอกเบี้ยและเงินปันผลมากกว่าการฝากเงินไว้กับธนาคารพาณิชย์ สหกรณ์การเกษตรของไทยทำธุรกิจด้านรวบรวมผลิตผลและจำหน่ายสินค้าเพียง 45% อีก 55% เป็นการรับฝากเงินและให้กู้
       
        ประชาชนไทยยังไม่ได้ตระหนักว่า ระบบสหกรณ์สามารถเป็นทางเลือกที่ดีกว่าระบบทุนนิยมได้ในหลายทางมากกว่าที่สหกรณ์ไทยทำอยู่ เช่น เป็นสหกรณ์ผู้ผลิต คนงานเป็นเจ้าของโรงงานเอง ธนาคารสหกรณ์ สหกรณ์ร้านค้าที่แข่งกับห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่
       
       ปัจจัยที่ทำให้สหกรณ์ไทยเติบโตช้า
       
        ปัญหาของขบวนการสหกรณ์ไทยที่เติบโตช้ามีหลายสาเหตุ สาเหตุแรกคือ การอยู่ภายใต้ระบบราชการ และกฎหมายที่เข้มงวด สหกรณ์ทุกประเภทอยู่ภายใต้กรมส่งเสริมสหกรณ์และกรมตรวจสอบบัญชีสหกรณ์ภายใต้กระทรวงเกษตรฯ และมีกฎหมายที่ค่อนข้างเข้มงวดตายตัว
       
        สาเหตุที่ 2 คือระบบนายทุน โดยเฉพาะธนาคารพาณิชย์ กีดกันสหกรณ์ออมทรัพย์ไม่ให้ตั้งเป็นธนาคารได้เหมือนประเทศอื่น สหกรณ์จะรับฝากหรือให้กู้คนภายนอกที่ไม่ใช่สมาชิกก็ไม่ได้ ทั้งการให้สิทธิพิเศษด้านลดหย่อนภาษีก็จำกัด เช่น ลดให้เฉพาะภาษีดอกเบี้ยจากเงินฝากสหกรณ์ออมทรัพย์ ในขณะที่หลายประเทศจะยกเว้นภาษีให้สหกรณ์ทุกประเภท
       
       ในประเทศไทยมีธนาคารชื่อธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์(ธกส.)ที่ให้สินเชื่อแก่เกษตรกรและสหกรณ์การเกษตร แต่การเป็นเจ้าของและการจัดองค์กรเป็นธนาคารของรัฐที่บริหารงานเพื่อหากำไรแบบธนาคารพาณิชย์เหมือนธนาคารกรุงไทย ไม่ใช่ธนาคารที่เป็นของชาวสหกรณ์ที่บริหารโดยสหกรณ์เพื่อสหกรณ์อย่างแท้จริงเหมือนธนาคารสหกรณ์ในประเทศอื่น หากต้องการปฎิรูประบบสหกรณ์ไทยให้ก้าวหน้า ต้องผ่าตัดเปลี่ยนแปลงให้ ธกส. เป็นธนาคารที่สหกรณ์เกษตรเข้าไปถือหุ้นทั้งหมดหรือถือหุ้นใหญ่ และสหกรณ์การเกษตรเป็นผู้เลือกตั้งผู้แทนเข้าไปดูแลบริหารจริงๆ จะจ้างผู้บริหารมืออาชีพก็ได้ แต่บอร์ดผู้บริหารต้องเป็นชาวสหกรณ์ที่เป็นตัวแทนของสมาชิกที่เป็นผู้ถือหุ้นและผู้ใช้บริการ
       
        สาเหตุที่ 3 คือการขาดการให้การศึกษาประชาชนให้เข้าใจอุดมการณ์สหกรณ์ และขาดการพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ความสามารถในการบริหาร และมีความซื่อสัตย์ มีอุดมการณ์เพื่อส่วนรวม ระบบการศึกษาไทยสอนแบบท่องจำ เน้นแต่อุดมการณ์จารีตนิยมและทุนนิยมที่แข่งขันหากำไรสูงสุดของเอกชนแบบตัวใครตัวมัน สนใจแต่ปัญหาด้านเทคนิควิชาชีพ ประชาชนก็มองสหกรณ์เป็นแค่แหล่งเงินกู้แหล่งหนึ่ง ที่ได้รับการสนับสนุนจากราชการ ไม่เข้าใจว่าสหกรณ์เป็นทางเลือกที่ 3 ที่ต่างจากทั้งทุนนิยมและสังคมนิยม สหกรณ์เป็นสมาคมเพื่อช่วยเหลือกันและกันของประชาชน ที่ประชาชนร่วมลงทุนทั้งเป็นเจ้าของ ผู้ผลิตและผู้บริโภค บริหารและแบ่งปันผลกำไรกันแบบประชาธิปไตย คือสมาชิกมีเสียง 1 เสียงเท่ากัน สหกรณ์ไม่ใช่ทั้งหน่วยราชการและไม่ใช่ธุรกิจเอกชนเจ้าของคนเดียว หรือบริษัทจำกัดซึ่งคนถือหุ้นใหญ่มีเสียงมากกว่าคนถือหุ้นรายย่อย
       
        ที่จริงสหกรณ์ในไทยเองโดยเปรียบเทียบก็ยังมีปัญหาทุจริตน้อยกว่าระบบราชการและรัฐวิสาหกิจ สหกรณ์มีศักยภาพในการพัฒนาแนวธุรกิจเอกชนที่เน้นการแข่งขันในตลาดอย่างมีประสิทธิภาพได้มากกว่าระบบราชการและรัฐวิสาหกิจ ในประเทศอื่นที่สหกรณ์เติบโตได้ เพราะสหกรณ์เป็นอิสระจากระบบราชการ สมาชิกเอาการเอางานและบริหารสู้ธุรกิจเอกชนได้ ในประเทศไทยก็มีกลุ่มออมทรัพย์เครดิตยูเนียน สหกรณ์ทรัพย์ สหกรณ์การเกษตรบางแห่งที่ประสบความสำเร็จ สามารถบ่มเพาะผู้บริหารที่เก่งและมีอุดมการณ์ แต่สหกรณ์ของไทยเมื่อเติบโตได้ระดับหนึ่งก็มักขยายไม่ได้ ติดตัวกฎหมาย ระบบบริหาร ระบบเศรษฐกิจทุนนิยมผูกขาด เมื่อสหกรณ์ขยายตัวไม่ได้ ก็ขึ้นเงินเดือนผู้บริหาร หรือจ้างผู้บริหารมืออาชีพไม่ได้ หรือไม่มีเงินมากพอจะฝึกอบรม พัฒนาบุคลากรของตนให้ทันสมัยแข่งขันกับธุรกิจเอกชนได้
Advertisements
 

4 responses to “ทางออกของปัญหา:ปัญหาและแนวทางพัฒนาสหกรณ์ในประเทศไทย

  1. แบงค์

    กันยายน 13, 2008 at 5:27 pm

    เรืองสหกรณ์เยอามาก

     
  2. ชมรมศึกษาผลงานฯ

    กันยายน 18, 2008 at 2:40 pm

    ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของท่านสมาชิกที่เข้ามาพูดคุยกัน..แสดงทัศนะคติของท่านเองโดยต่างคนต่างความคิดเห็น..ไม่เป็นไรค่ะ ตอนนี้ทางผู้ดูแลเว็บของอาจารย์วิทยากร เชียงกูล อยู่ในช่วงทำงานหนักเพราะใกล้จะสิ้นงบประมาณแล้ว เพราะผู้เขียนทำงานราชการค่ะ ทั้งนี้เมื่อคืนก็ได้คุยกับท่านอาจารย์วิทยากร เรียนปรึกษาหารือ เรื่องผู้ที่สนใจอยากทำงานด้านการส่งเสริมการอ่าน การเรียนรู้ต่างๆ แก่เด็กและเยวชนหรือผู้สนใจทั่วไป และสำคัญรักการอ่านหนังสือ และชื่นชอบในผลงานของท่านอาจารย์วิทยากร เชียงกูล อยากที่จะต่อยอดการทำงานของชมรมศึกษาผลงานวิทยากร เชียงกูล ก็ลองเข้ามาคุยกันได้ค่ะ แล้วจะได้พบกับท่านอาจารย์ด้วย

     
  3. สุภาวัลย์

    สิงหาคม 23, 2012 at 10:43 am

    แนวทางพัฒนาสหกรณ์การเกษตรในประเทศไทย

     
  4. แนวทางพัฒนาสหกรณ์การเกษตรในประเทศไทย

    สิงหาคม 23, 2012 at 10:44 am

    ขอข้อมูลเรื่องแนวทางพัฒนาสหกรณ์การเกษตรในประเทศไทยหน่อยคะ ดิฉันต้องทำรายงานคะ ขอขอบคุณล่วงหน้านะคะ

     

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: