RSS

Monthly Archives: กุมภาพันธ์ 2008

สภาพการศึกษาค้นคว้าเรื่องปัญญาชนไทยและเหตุผลที่ควรจะมีการศึกษา


งานศึกษาค้นคว้าเรื่องปัญญาชนไทย เข้าใจว่าเริ่มจากงานของนักสังคมวิทยาอเมริกัน Herbert P. Phillips ซึ่งพิมพ์งานวิจัยออกมาในปี 2510 เป็นบทความสั้นๆ ใน “The Culture of Siamese Intellectuals” (12) งานวิจัยชิ้นนี้ใช้วิธีการสำรวจความคิดเห็นของนักศึกษาปัญญาชนในช่วงสมัยนั้นว่าเห็นใครเป็นปัญญาชนชั้นนำ และเลือกคนที่ได้คะแนนสูงจำนวนหนึ่งขึ้นมาศึกษา โดยการสัมภาษณ์เป็นส่วนใหญ่ งานเขียนชิ้นนี้ทำให้เห็นภาพปัญญาชนไทยบางคนในช่วงดังกล่าวบ้าง แต่ไม่ค่อยเห็นภาพปัญญาชนก้าวหน้า และได้ข้อสรุปที่โน้มเอียงไปทางปัญญาชนส่วนใหญ่เป็นพวกจารีตนิยม ก่อนหน้างานเขียนของฟิลิปส์ คนไทยก็มีการศึกษาค้นคว้า ที่กล่าวถึงประวัติและผลงานของปัญญาชนบางคนอยู่บ้าง แต่มีลักษณะเป็นงานประวัติศาสตร์แบบพรรณนาถึงเรื่องราว และบทบาทของปัจเจกชนที่เป็นคนสำคัญทางการเมือง การบริหาร และสาขาวิชาชีพต่างๆมากกว่าที่จะเป็นการศึกษาในเชิงสังคมการเมืองถึงบทบาทของคนเหล่านั้นในฐานะเป็นปัญญาชน

Read the rest of this entry »

 

ฐานะทางประวัติศาสตร์ของเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516


แต่ไม่ว่าการสั่งตะลุมบอนนักศึกษาประชาชนในเช้าวันที่ 14 ตุลาคม 2516 จะเป็นความผิดพลาดเนื่องจากความสับสน หรือ เป็นการตั้งใจสร้างสถานการณ์นั้นก็เป็นรายละเอียดของเหตุการณ์ตอนหนึ่งที่นักประวัติศาสตร์จะต้องค้นคว้าวิเคราะห์ต่อไป (6) สิ่งที่ผู้เขียนสนใจจะกล่าวถึงในบทความนี้ คือประเด็นที่ว่า 14 ตุลาคม 2516 มีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยอย่างไร และเราจะประเมินเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางเดินที่ยาวนานของประวัติศาสตร์ไทยอย่างไร

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , ,

เงินไม่สำคัญเท่าความรักและความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่ง


วิทยากร เชียงกูล เรียบเรียง

การวิจัยหลายต่อหลายครั้งยืนยันไปนทิศทางเดียวกันว่า การมีอารมณ์ความรู้สึก/ชีวิตที่ดี (Well Being) เป็นคนละเรื่องกับความร่ำรวยทางวัตถุ (Well Off) แต่แม้กระนั้นคนส่วนใกญ่ก็มีความเชื่ออย่างผิดๆ เนื่องจากพวกเขาถูกสังคมทุนนิยมเพื่อการบริโภคกล่อมเกลาให้มีความเชื่อว่า ถ้าเขามีเงินมากขึ้น เขาจะมี ความสุขเพิ่มขึ้น
Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , ,

ชัยชนะของเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516


นักวิเคราะห์ยังมีความแตกต่างหรือแม้แต่ขัดแย้งกันอยู่บ้าง ในการตอบคำถามว่าปัจจัยอะไรที่ทำให้การเรียกร้องต่อสู้ของนักศึกษาประชาชน ในเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ได้รับผลสำเร็จ โดยทั่วไปแล้วเป็นที่ยอมรับกันว่าลำพังนักศึกษาประชาชน ที่ไม่มีกำลังอาวุธ ไม่มีการจัดตั้งองค์กรที่เข้มแข็งเพียงพอ ไม่ได้อยู่ในวิสัยที่จะเอาชนะรัฐบาลเผด็จการทหารโดยตรงได้ หากที่ชนะได้ก็เป็นเพราะว่า กลุ่มผู้มีอำนาจทางการเมืองและการทหารกลุ่มอื่นได้เข้ามาแทรกแซง ใช้สถานการณ์ที่ประชาชนแข็งข้ออำนาจรัฐ ผลักดันบีบบังคับ (รวมทั้งอาจจะหลอก) ให้กลุ่ม จอมพลถนอม จอมพลประภาส ต้องสละอำนาจบินหลบไปต่างประเทศ แต่ส่วนที่ยังมีการถกเถียงกันอยู่ในหมู่นักวิเคราะห์ก็เนื่องจากบางคนให้ความสำคัญน้อยหรือไม่ให้ความสำคัญเลย เช่น วิเคราะห์ว่าเป็นอุบัติเหตุล้วนๆ หรือเป็นเพราะกลุ่มผู้มีอำนาจผลประโยชน์อื่นต้องการโค่นล้มกลุ่มถนอม-ประภาส อยู่แล้ว

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , ,

เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เกิดขึ้นได้อย่างไร


นักวิเคราะห์ใหเคำอธิบายสาเหตุของการเกิดขึ้นของเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ต่างๆกัน แต่โดยทั่วไปแล้วไม่ถึงกับขัดแย้งกันมากนัก นอกจากจะเป็นการมองกันจากคนละแง่มุมหรือให้ความสำคัญกับปัจจัยบางอย่างมากกว่าปัจจัยบางอย่าง ซึ่งถ้าเรารวบรวมปัจจัยต่างๆที่นักวิเคราะห์พยายามอธิบายมาประกอบเป็นภาพรวม เราก็จะเห็นได้ว่า เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เกิดจากสาเหตุหรือปัจจัยจำนวนมากที่ช่วยส่งเสริมกันและกันอย่างพอเหมาะพอเจาะ

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , ,

เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 คืออะไร


เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เป็นชุดของกระบวนการต่อสู้ทางการเมือง ระหว่างกลุ่มชนที่ต้องการประชาธิปไตยแบบรัฐสภากับรัฐบาลเผด็จการทหารถนอมและประภาส เหตุการณ์จริงๆเริ่มจากการที่กลุ่มเรียกร้องรัฐธรรมนูญ นำโดยผู้นำนักศึกษาและปัญญาชนจำนวนหนึ่ง ได้ชักชวนให้นักศึกษา ปัญญาชน และนักการเมืองประมาณ 100 คน เข้าร่วมกันเรียกร้องให้มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญและการปกครองระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา (2) ตามมาด้วยการนัดแถลงข่าวต่อผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์และการออกตระเวณแจกใบปลิวและหนังสือเรื่องรัฐธรรมนูญและประชาธิปไตย ซึ่งนำไปสู่การที่รัฐบาลสั่งจับกุมสมาชิกกลุ่มเรียกร้องรัฐธรรมนูญ 13 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้นำนักศึกษา นักเขียน ปัญญาชนและนักการเมืองที่เป็นที่รู้จักกันดี

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , ,

บทบาทของปัญญาชนในเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 (บทนำ)


เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เป็นเหตุการณ์สำคัญเหตุการณ์หนึ่งในประวัติศาสตร์ แต่ทั้งๆที่เหตุการณ์นี้เพิ่งเกิดขึ้นเมื่อ 20 ปีที่แล้วมานี้เอง แต่ก้ได้ถูกชนชั้นนำในสังคมผู้ครอบงำความรู้อำนาจ ทำให้ลืมเลือนหรือพร่ามัวบิดเบือนไปในปัจจุบัน เยาวชนรุ่นหลังไม่ได้รับการบอกเล่าหรือการสอนในชั้นเรียนให้รู้จักประวัติศาสตร์ช่วงนี้ หรือไม่ก็ได้รับการบอกเล่าการสอนที่พร่ามัวผิดๆพลาดๆ ดังจะเห็นได้จากการที่ไม่มีการบรรจุเรื่องเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ไว้ในหนังสือเรียนส่วนใหญ่ ยกเว้นระดับมหาวิทยาลัยบางเล่ม และการที่รัฐบาลเพิกเฉยต่อการสร้างอนุสาวรีย์วีรชน 14 ตุลาคม ที่บริเวณตึก กตป. เดิม ทั้งๆที่โครงการได้ผ่านการอนุมัติทุกขั้นตอน ตลอดจนคนสำคัญของประเทศได้มาวางศิลาฤกษ์แล้ว

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , ,