RSS

ทางออกของปัญหา:การสร้างระบบสหกรณ์และสังคมพลเมืองที่เข้มแข็ง คือทางเลือกใหม่ที่แท้จริง

03 ก.พ.

บทความที่ตีพิมพ์ใน นสพ. ผู้จัดการรายสัปดาห์ 20 ธันวาคม 2550 12:52 น.

พรรคการเมืองใหญ่ๆของไทย ล้วนเสนอนโยบายใหญ่ภายใต้กรอบคิดระบบตลาดเสรีที่เน้นการส่งเสริมการลงทุนของ ต่างชาติและทุนขนาดใหญ่เพื่อการส่งออกและการเพิ่มการบริโภค แม้บางพรรคจะเสนอนโยบายย่อยแบบประชานิยมและสังคมสงเคราะห์ที่พวกเขาอ้างว่าเ ป็นรัฐสวัสดิการบ้าง แต่ก็เป็นโครงการย่อยภายใต้นโยบายใหญ่ คือร ะบบตลาดเสรี ซึ่งสำหรับประเทศทุนนิยมบริวารแบบไทยนั้นไม่เสรี หรือไม่มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรมจริง แต่คือระบบทุนนิยมผูกขาดโดยบริษัทขนาดใหญ่จำนวนหนึ่ง

ระบบตลาดเสรีมีปัญหา

นโยบายพัฒนาเศรษฐกิจตามแนวทุนนิยมอุตสาหกรรมผูกขาดทำให้ประเทศไทยต้องเผชิญกับปัญหาขนาดวิกฤติอย่างน้อย 2 ด้าน

1. การเน้นการขยายการลงทุนเพื่อหากำไรและการบริโภคเพื่อเร่งเจริญเติบโตทางเศรษ ฐกิจสูงสุดของระบบทุนนิยมอุตสาหกรรมผูกขาดเป็นตัวการสำคัญในการทำลายทรัพยาก รและสภาพแวดล้อมในอัตราเร่ง ทำให้เกิดปัญหาภาวะโลกร้อน หรือมลภาวะที่รุนแรงแรงชนิดที่จะทำให้เกิดน้ำท่วม ภูมิอากาศแปรปรวน เกิดน้ำท่วมและความแห้งแล้งสลับกัน เกิดภัยพิบัติต่างๆ ผลผลิตเกษตรลดลง โรคภัยเพิ่มขึ้น ฯลฯ

2. การพัฒนาแนวทุนนิยมอุตสาหกรรมเพื่อการบริโภคนำไปสู่การผูกขาดความมั่งคั่งใน กลุ่มบริษัทขนาดใหญ่ของคนรวยส่วนน้อย ส่วนเกษตรกร ผู้ผลิตรายย่อยในชุมชนที่เคยพึ่งตนเองได้ กลายเป็นเกษตรกรตามพันธสัญญา แรงงานรับจ้างและผู้ประกอบการรายย่อย ที่ต้องพึ่งนายทุนใหญ่แบบปลาใหญ่กินปลาเล็ก เกิดปัญหาการพัฒนาที่ไม่สมดุลระหว่างภาคต่างๆ ความเหลื่อมล้ำต่ำสูงระหว่าง คนรวยส่วนน้อยกับคนจนส่วนใหญ่ การสร้างค่านิยมแบบหากำไรส่วนตัวการหาเงิน การบริโภค ลัทธิปัจเจกชนนิยม ทำให้เกิดความขัดแย้งและวิกฤติทั้งทางเศรษฐกิจการเมืองและสังคมวัฒนธรรม

ปัญหาขนาดวิกฤติ 2 ด้านนี้ สะท้อนการพัฒนาที่หลงทางเมื่อเทียบกับการพัฒนาในประวัติศาสตร์ที่ม นุษย์เรามีวิวัฒนาการมาหลายพันปีจนมีฐานะเหนือสัตว์ชนิดอื่นนั้น เพราะมนุษย์เราใช้ปัญญารวมหมู่ การร่วมมือกันเพื่อชุมชนและสังคมส่วนรวมมากกว่าแก่งแย่งเข่นฆ่ากันแบบตัวใคร ตัวมันเหมือนสัตว์อื่นๆ

ดังนั้นการจะแก้ไขปัญหาวิกฤติความขาดแคลนและความขัดแย้งที่รุนแรงของระบบทุนนิยมอุตสาหกรรมผูกขาดให้ได้ ต้องคิดนอกกรอบของทุนนิยมอุตสาหกรรม คือ ต้องฟื้นฟูระบบเศรษฐกิจสังคมและแนวคิดค่านิยมที่เน้นเพื่อส่วนรวมม าแทนระบบเศรษฐกิจสังคมแบบทุนนิยมผูกขาดและค่านิยมที่เน้นประโยชน์ส่วนตัว เราถึงจะเข้าใจปัญหาวิกฤติที่มนุษย์สร้างขึ้น และหาทางแก้ไขปัญหาถึงรากเหง้าได้อย่างแท้จริง

ทางเลือกที่สามที่ก้าวหน้าและเป็นไปได้จริง

การคิดนอกกรอบทุนนิยมอุตสาหกรรม ไม่ได้แปลว่าต้องไปเลือกระบบสังคมนิยมแบบวางแผนจากส่วนกลาง ซึ่งมีปัญหาอีกแบบหนึ่ง เช่นการรวมศูนย์อำนาจ การขาดแรงจูงใจ การขาดประสิทธิภาพ การฉ้อฉล ฯลฯ เรายังมีทางเลือกอื่นนอกจากระบบทุนนิยมและสังคมนิยมแบบเก่าหลายทาง เช่น ระบบสหกรณ์ ผู้ผลิต ผู้บริโภค เศรษฐกิจแบบพอเพียงหรือพึ่งตนเอง การพัฒนาที่เน้นคุณภาพชีวิตหรือความสุขมวลรวมประชาติ แ ละการสร้างเศรษฐกิจระดับชุมชนแทนระบบบริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ การพัฒนาทางเลือกเหล่านี้จะช่วยแก้ปัญหาโลกร้อน ปัญหาสงครามและความขัดแย้งทางเศรษฐกิจการเมือง ปัญหาความยากจนขาดแคลน การไม่มีงานทำ เศรษฐกิจตกต่ำ เศรษฐกิจชะลอตัว ปัญหาทางสังคมด้านต่างๆ ได้ดีกว่าทั้งระบบทุนนิยมอุตสาหกรรมผูกขาดและระบบคอมมิวนิสต์แบบจีน เวียดนาม

ระบบสหกรณ์ผู้ผลิตและผู้บริโภคซึ่งหมายถึงการลงทุนลงแรงและแบ่งปันผล ประโยชน์ร่วมกันของผู้ผลิต ผู้บริโภค สามารถพัฒนาขึ้นมาแทนบริษัทเอกชนได้ในแทบทุกสาขา เพราะ สหกรณ์ก็คล้ายกับบริษัทมหาชน แต่เป็นประชาธิปไตยมากกว่า เพราะ 1 คน มี 1 เสียง ไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนหุ้น สหกรณ์จะสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ แก้ปัญหาการเอาเปรียบ ความยากจน และการว่างงาน ได้ดีกว่าบริษัทเอกชนในระบบทุนนิยม

พิสูจน์มาแล้วในบางภูมิภาค

การวิจัยเรื่อง สังคมพลเมือง(CIVIL SOCIETY) ในอิตาลีพบว่า ในภาคเหนือของอิตาลี ซึ่งเป็นภูมิภาคที่มีข บวนการสหกรณ์เข้มแข็งและเป็นชุมชนที่มีความเสมอภาคและคนร่วมมือกันมาก ประชาชนมีค่านิยมที่ดี เช่น ความซื่อสัตย์ ความไว้วางใจ ความยุติธรรม ความมีวินัยความรับผิดชอบ เศรษฐกิจสังคมเจริญ คนมีความสุขความพอใจมากกว่าในอิตาลีภาคใต้ ซึ่งเป็นสังคมที่คนเสมอภาคน้อยกว่าและชุมชนร่วมมือกันน้อยกว่าอย่างเห็นได้ช ัด

คนภาคเหนือในอิตาลีปฏิบัติต่อคนอื่นอย่างยุ ติธรรมและคาดหวังว่าคนอื่นจะปฏิบัติต่อเขาอย่างยุติธรรมเช่นกัน พวกเขาคาดหวังและเรียกร้องให้รัฐบาลมีหน้าที่บริหารประเทศเพื่อประโยชน์ประช าชนอย่างจริงจัง และพร้อมที่จะปฏิบัติตามกฎหมายที่พวกเขาเห็นว่าเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม

ในประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่ที่ประชาชนมีความเสมอภาคน้อย มีความรู้สึกความเป็นพลเมืองร่วมกันน้อย ประชาชนไม่ได้เข้าร่วมประชาธิปไตยโดยตรง และการจัดระเบียบสังคมเป็นแบบใช้อำนาจลดหลั่นกันเป็นชั้น ทำให้เรื่องที่เกี่ยวข้องกับสาธารณะหรือส่วนรวม กลายเป็นกิจการของคนอื่น คือนักการเมืองหรือเจ้านายผู้อุปถัมภ์ การเมืองในประเทศเหล่านี้รวมทั้งไทยไม่ได้มีจุดมุ่งหมายเพื่อแก้ปัญหาส่วนรว มร่วมกันของประชาชน แต่กลายเป็นเรื่องการเล่นเกมเพื่อสนองความเห็นแก่ได้และการต้องพึ่งพาผู้อื่ นของปัจเจกชน เป็นการเมืองที่อยู่ในวังวนของการแสวงอำนาจและความฉ้อฉลของนักการเมืองกลุ่ม น้อย แทนที่จะเป็นการเมืองสาธารณะที่ประชาชนมีส่วนกำหนดอย่างแท้จริงในระบบเศรษฐก ิจที่เน้นทุนนิยมอุตสาหกรรมเพื่อตัวใครตัวมัน และการเมืองแบบพึ่งผู้แทนที่หาเสียงแบบทุนนิยม เช่นภาคใต้ของอิตาลี หรือประเทศไทยทั้งประเทศในปัจจุบัน จึงเป็นระบบที่มีประสิทธิภาพน้อยกว่าสังคมแบบสหกรณ์หรือสังคมที่ภาคพลเมืองม ีความเข้มแข็ง ในสังคมทุนนิยมอุตสาหกรรม คนส่วนใหญ่รู้สึกไม่มีอำนาจ ถูกเอาเปรียบ และไม่มีความสุข

ประชาชนในภาคเหนือของอิตาลีที่มีระบบสหกรณ์มากกว่า มีความเป็นสังคมพลเมืองมากกว่า ยังมีความพอใจในชีวิตหรือมีความสุขมากกว่าด้วย ความสุขไม่ได้เกิดจากการมีเศรษฐกิจดี หรือการปฏิบัติตามคุณธรรม จริยธรรม ของประชาชนแต่ละคนเท่านั้น แต่มาจากการได้อยู่ในชุมชนที่ประชาชนรู้สึกเป็นมิตร ไว้วางใจ ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ซึ่งต่างจากชุมชนที่เน้นการแข่งขันเพื่อหากำไรส่วนตัวในระบบทุนนิยมอย่างสำค ัญ การแข่งขันกันหาเงินหากำไรสูงสุดมักนำไปสู่ความพยายามเอาชนะ เอาเปรียบ ทำให้เกิดความเห็นแก่ตัว ความไม่ไว้วางใจกัน และความทุกข์ แม้คนที่ทำงานเคร่งเครียดและหาเงินได้มาก ก็มีความสุขความพอใจได้ไม่นานก็กลับเป็นทุกข์

ขบวนการสหกรณ์ การสร้างสังคมพลเมืองที่เข้มแข็ง สร้างเศรษฐกิจระดับชุมชนที่เข้มแข็งจึงไม่ใช่เป็นเพียงทางเลือกสำหรับเศรษฐก ิจที่ดีเท่านั้น หากยังเป็นทางเลือกสำหรับสังคมที่ดีที่ประชาชนมีความสุขความพอใจด้วย

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: