RSS

บทบาทและความคิดของกลุ่มปัญญาชนเสรีนิยม

20 มี.ค.

ปัญญาชนกลุ่มเสรีนิยมซึ่งเติบโตขึ้นตามลำดับการขยายตัวของเศรษฐกิจและการศึกษา มีบทบาทในลักษณะเป็นข้าราชการ นักวิชาชีพที่ทำงานรับใช้ระบบ และเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสังคมอย่างค่อยเป็นค่อยไป ภายใต้กรอบของกระแสความคิดหลักของการพัฒนาประเทศให้ทันสมัยแบบทุนนิยม ตะวันตกมากกว่าที่จะท้าทายระบบ หรือเสนอให้มีการปฏิรูปอย่างถึงรากถึงโคน ส่วนใหญ่มีแนวคิดโน้มเอียงไปทางจารีตนิยมมากกว่าความคิดก้าวหน้าแบบรา ดิคัล เพราะโดยพื้นฐานทางครอบครัว สิ่งแวดล้อม สถาบันการศึกษา การมีโอกาสได้ทำงานที่ค่อนข้างดี มีโอกาสไต่เต้าไปเป็นชนชั้นกลางและชั้นสูง ทำให้ ปัญญาชนส่วนใหญ่เห็นด้วยกับแนวนโยบายของรัฐและชนชั้นสูง และอยากรักษาสถานภาพที่เป็นอยู่มากกว่าที่จะอยากเปลี่ยนแปลง

มีปัญญาชนเสรีนิยมส่วนหนึ่ง ซึ่งเป็นส่วนน้อยที่พัฒนาความคิดไปในทางเสรีนิยมก้าวหน้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงที่สังคมเกิดวิกฤติการณ์มีปัญหาและความ ขัดแย้งที่สะสมมาก แต่ไม่มีทางออก เช่น ก่อนเกิดเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 และหลังจากนั้นจนถึงปี 2523 ทำให้ปัญญาชนรับรู้ปัญหาและขบคิดเรื่อง ปัญหาต่างๆ อย่างเข้มข้น แต่หลังจากขบวนการและความคิดก้าวหน้าแบบสังคมนิยมถูกปราบปรามในปี 2519 ตามมาด้วยความขัดแย้งในขบวนการปฏิวัติใต้ ดินจนเกิดความแตกแยก ปัญญาชนถอนตัวในอีก 3-4 ปีต่อมา และการที่ฝ่ายชนชั้นสูงซึ่งเคยหัวเก่าจารีตนิยม ได้เรียนรู้ที่จะปรับตัวให้มีลักษณะเสรีนิยมมาก ขึ้น ทำให้ปัญญาชนเสรีนิยมแบบก้าวหน้าลดความก้าวหน้าลง ประนีประนอมกับฝ่ายรักษาสภานภาพเดิมและฝ่ายที่ต้องการพัฒนาประเทศให้ทันสมัยแบบทุน นิยมมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการพัฒนาเศรษฐกิจสังคมที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน ได้สร้างปัญหาการกระจายที่ไม่สมดุล ไม่เป็นธรรม ปัญหาการทำลายทรัพยากร และสภาพแวดล้อม ปัญหาการเอารัดเอาเปรียบ และปัญหาสังคมด้านต่างๆ มากมายทำให้ปัญญาชนเสรีนิยม ซึ่งเติบโตในด้านปริมาณมากขึ้น มองเห็น ความจำเป็นของการปฏิรูปทางเศรษฐกิจมากขึ้นเช่นกัน โดยเฉพาะในหมู่อาจารย์มหาวิทยาลัย นักวิชาการทั้งภาครัฐและเอกชน สื่อมวลชน นักพัฒนาและ นักธุรกิจภาคเอกชน การคัดค้านรัฐบาลขวาจัดในปี 2519-20 และผลักดันให้เกิดรัฐบาลประนีประนอม ไม่ขวามาก ในช่วง 2520-2535 และการต่อต้าน รัฐบาลทหารในเดือนพฤษภาคม 2535 นี่ก็เป็นผลงานของปัญญาชนกลุ่มนี้อยู่มาก

ความขัดแย้งทางกระแสความคิดระหว่างปัญญาชน ชนชั้นนำกลุ่มต่างๆ ในไทยในปัจจุบัน ไม่ใช่ความคิดระหว่างฝ่ายสมบูรณาญาสิทธิราชย์กับฝ่าย ประชาธิปไตย แบบชัดเจนเหมือยสมัยหลัง 2475 หรือระหว่างฝ่ายขวากับฝ่ายซ้ายในสมัยหลังจอมพล ป. เป็นต้นมาถึงราวปี 2522-2523 หากเป็นความแตก ต่างระหว่างแนวคิดของปัญญาชนฝ่ายค่อนไปทางจารีตนิยม กับฝ่ายที่ค่อนไปทางเสรีนิยมเชิงปฏิรูปมากกว่า การขัดแย้งและการปะทะกันในเดือนพฤษภาคม 2535 ก็เป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้งดังกล่าวที่จบลงด้วยการประนีประนอมค่อนไปทางเสรีนิยม แต่ความขัดแย้งระหว่างฝ่ายหัวเก่าอำนาจนิยมกับฝ่ายหัว ใหม่เสรีนิยมก็ยังมีอยู่ รวมทั้งมีความแตกต่างในระหว่างปัญญาชนเสรีนิยมกลุ่มต่างๆ มากด้วย

วิทยากร เชียงกูล
ปัญญาชน : ชนชั้นนำในโลกยุคข้อมูลข่าวสาร
ISBN 974-89302-5-2

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , , , , , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: