RSS

ความสุขขึ้นอยู่กับการเปรียบเทียบกับความสำเร็จของคนอื่นๆ

26 มี.ค.

วิทยากร เชียงกูล – เรียบเรียง

อารมณ์ความรู้สึกเรื่องความสุขนอกจากจะขึ้นอยู่กับการที่มนุษย์เราเปรียบเทียบประสบการณ์ดั้งเดิมของเรา ยังขึ้นอยู่กับการเปรียบเทียบกับความสำเร็จหรือ ภาพพจน์ของคนอื่นๆด้วย มนุษย์เราย่อมเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นอยู่เสมอ เรารวยหรือจนแค่ไหน ขึ้นอยู่กับว่าเราเปรียบเทียบกับใคร เราเป็นคนทำอะไร ช้างุ่มง่ามหรือเป็นคนคล่องแคล่วว่องไว ขึ้นอยู่กับว่าเราเปรียบเทียบกับใคร

ตัวอย่างเช่น นักวิจัยพบว่า ทหารอากาศสหรัฐฯ ในสงครามโลกครั้งที่สองหลายคน รู้สึกคับข้องใจที่พวกเขาได้รับการเลื่อนตำแหน่งเลื่อนเงินเดือนน้อยไป เมื่อเปรียบเทียบกับเพื่อนๆ ในกรมกองเดียวกันหลายคนที่ได้เลื่อนตำแหน่งเลื่อนเงินเดือนสูงๆ ทั้งๆที่ถ้ามองภาพโดยรวมเปรียบเทียบกับทหารกรมกอง อื่นแล้ว ทหารอากาศกลุ่มนี้ทั้งกลุ่มได้เลื่อนตำแหน่งเลื่อนเงินเดือนค่อนข้างดี

การเปรียบเทียบเช่นนี้เอง ที่ทำให้เราเข้าใจว่าทำไมคนฐานะดีและฐานะปานกลางในบางประเทศ จึงตอบว่ารู้สึกพอใจกับชีวิต มากกว่าคนจนในประเทศเดียว กันเล็กน้อย (Slightly More Satisfied) เนื่องจากเขาเปรียบเทียบตัวเขาว่ายังอยู่ในฐานะดีกว่าเพื่อนร่วมชาติคนอื่นๆที่จนกว่า แม้กระนั้นก็ตามเมื่อคนที่มีฐานะ ระดับนี้มีรายได้สูงขึ้นเล็กน้อย มันก็ไม่ได้ช่วยให้เขามีความสุขเพิ่มขึ้นมากนัก เนื่องจากตอนนี้เขาจะเปรียบเทียบกับเพื่อนร่วมงานของเขา หรือคนระดับเดียว กับเขาที่ประสบความสำเร็จมากกว่า

นี่คือ สิ่งเดียวกับที่ เบอร์ทรันด์ รัสเซล นักปรัชญาชาวอังกฤษเคยพูดว่า “ขอทานจะไม่อิจฉามหาเศรษฐีเท่ากับอิจฉาขอทานคนอื่นที่หาเงินได้มากกว่าเขา ดังนั้น นโปเลียน จึงอิจฉา (จูเลียส) ซีซาร์ ซีซาร์ อิจฉาพระเจ้าอาเล็กซานเดอร์ และผมกล้าพูดว่าพระเจ้าอาเล็กซานเดอร์ก็คงอิจฉา เฮอร์คิวลิส ซึ่งไม่เคยมี อยู่จริง” ดังนั้นการประสบความสำเร็จจึงไม่ได้ช่วยให้คุณหายอิจฉาคนอื่นได้ เพราะจะมีคนบางคนในประวัติศาสตร์หรือแม้แต่ในตำนานที่ประสบความสำเร็จ มากกว่าคุณอยู่เสมอ

ในขณะที่การเปรียบเทียบกับคนที่ได้ดีกว่าทำให้เราอิจฉา การเปรียบเทียบกับคนที่อยู่ในฐานะต่ำต้อยกว่าก็ทำให้เราพอใจในชีวิตของเราขึ้นมาบ้าง Marshall Derma และคณะ (1979) ได้วิจัยเรื่องนี้โดยให้นักศึกษาหญิงแห่งมหาวิทยาลัย Wisconsin Milwaukee ไปค้นคว้าเรื่องความทุกข์ยากและความเสียเปรียบ ของชาวเมือง Milwaukee ในสมัยปี 1900 และให้เขียนเปรียบเทียบสถานการณ์ที่นักศึกษาคิดว่าตนทุกข์ยากและเสียเปรียบในปัจจุบัน ปรากฏว่านักศึกษา เขียนแสดงความพอใจในชีวิตของตนเพิ่มขึ้น นักจิตวิทยาคนอื่นๆพบว่า คนไข้ที่มีปัญหาห่อเหี่ยวซึมเศร้าเล็กน้อย เมื่อให้พวกเขาอ่านกรณีของคนไข้คนอื่นที่ มีปัญหาห่อเหี่ยวซึมเศร้ามากกว่าตัวเขาเอง พบว่าพวกเขารู้สึกดีขึ้น

คำคมชิ้นหนึ่งของเปอร์เซีย กล่าวว่า

“ฉันร้องไห้เพราะฉันไม่มีรองเท้า จนกระทั่งฉันได้พบคนพิการที่ไม่มีแม้แต่เท้า”

ผลของการเปรียบเทียบกับเพื่อนเช่นนี้เกี่ยวข้องกับความรู้สึกของนักเรียน นักศึกษาด้วย คนที่ได้คะแนนดีเป็นอันดับต้นๆในชั้นเรียนที่เพื่อนนักเรียนร่วมชั้น ร่วมโรงเรียนไม่ค่อยเก่ง จะมีความพอใจ ภูมิใจในตัวเองมากกว่า คนที่ได้คะแนนเป็นอันดับท้ายๆในชั้นเรียนหรือโรงเรียนที่มีแต่คนเก่งๆ นี่คือปัจจัยที่พ่อแม่ ควรจะใส่ใจด้วย เพราะการส่งลูกที่เก่งปานกลางไปเรียนโรงเรียนที่เด็กเก่งเยอะ อาจจะเป็นผลเสียมากกว่าผลดีก็ได้

ที่มา
วิทยากร เชียงกูล – จิตวิทยาในการสร้างความสุข – – กรุงเทพ : สายธาร, 2548
152 หน้า
ISBN : 974-9609-62-1

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , , , ,

One response to “ความสุขขึ้นอยู่กับการเปรียบเทียบกับความสำเร็จของคนอื่นๆ

  1. การ์ตูนฮาๆ

    เมษายน 8, 2008 at 8:26 am

    หนังสือจิตวิทยาดีๆแบบนี้ หาในร้านหนังสือทั่วไป ไม่ค่อขเจอเลยครับผม
    อยากให้ จัดจำหน่าย เยอะๆ หน่อยค้าบ

     

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: