RSS

แนวทางการแก้ไขปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน

17 เม.ย.

วิทยากร เชียงกูล

1.ป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อนตั้งแต่ต้น ด้วยการที่ผู้ได้รับเลือกตั้ง/แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งหน้าที่สาธารณะต้องขาย หุ้นในบริษัทลาออกไปและลาออกจากการเป็นกรรมการบริษัทก่อนที่จะเข้ารับตำแหน่ งทางการเมือง  หรือโอนหุ้นของเขาให้ทรัสต์พิเศษเป็นผู้จัดการลงทุนให้ ที่เรียกว่า BLIND TRUST ทรัสต์นี้จะมีอำนาจที่จะซื้อขายหุ้น โดยไม่จำเป็นต้องแจ้งนักการเมืองเจ้าของหุ้นว่า ขายอะไรออกไป และไปลงทุนซื้อหุ้นอะไรแทน เพื่อที่ว่านักการเมืองเจ้าของหุ้นเดิมจะได้ไม่มีแรงจูงใจที่จะหาทางเอประโยชน์ให้กับบริษัทที่เขาถือหุ้นอยู่ หลายประเทศมีกฏหมายให้ผู้ดำรงตำแหน่งการเมืองและครอบครัวต้องโอนหุ้นให้ทรัสต์ไว้ชัดเจน รวมทั้งห้ามผู้มีตำแหน่งทางการเมืองเข้าไปเกี่ยวข้องที่จะเอื้อประโยชน์ให้บริษัทที่ตนถือหุ้นอยู่ด้วย


ประเทศไทยมีกฏหมายฉบับนี้อยู่เหมือนกัน แต่ไมได้ห้ามเรื่องครอบครัว และไม่มีระบบตรวจสอบและพิจารณาลงโทษเรื่องการที่ผู้มีตำแหน่งทางการเมืองเข้ าไปเกี่ยวข้องเอื้อประโยชน์ให้บริษัทของตนหรือครอบครัวอย่างจริงจัง

2. การรายงานและเปิดเผย (Disclosure) สถานะการเป็นเจ้าของทรัพย์สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองข้าราชการ ระดับสูงและคู่สมรสตอนเริ่มเข้ารับตำแหน่ง และหลังจากพ้นตำแหน่ง  หรือต้องรายงานทุกปีเพื่อแสดงความโปร่งใสให้สาธารณชนรับทราบว่า  เขาไม่ได้ปกปิดซ่อนเร้นทรัพย์สินและไม่ได้ใช้ตำแหน่งทางการเมืองหรืการเป็นเ จ้าหน้าที่รัฐหาประโยชน์จนมีทรัพย์สินสูงขึ้นกว่าอัตราการลงทุนโดยปกติ
ในบางประเทศที่คณะกรรมการตรวจสอบปราบปรามคอรัปชั่นที่เข้มแข็ง ถ้าคณะกรรมการสงสัยว่าเจ้าหน้าที่รัฐคนใด มีทรัพย์สินและการบริโภคที่ร่ำรวยผิดปกติ เจ้าหน้าที่รัฐนั้นต้องเป็นฝ่ายพิสูจน์ว่าได้ทรัพย์สินที่เพิ่มขึ้นด้วยวิธีการลงทุนที่สุจริตวิธิใด หากพิสูจน์ไม่ได้ อาจถูกฟ้องยึดทรัพย์สินส่วนเกินและ/หรือถูกลงโทษได้

3.การใช้หลักให้ผู้เกี่ยวข้องงดเว้น (Recusal) การเจข้าร่วมพิจารณาเพื่อป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อน เช่า ถ้าคณะกรรมการของหน่วยงานรัฐกำลังพิจารณาจะว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาเอกชนหรือให้บริษัทเอกชนเข้ามาประมูลรับงาน และมีกรรมการบางคนที่มีหรือเคยมีความสัมพันธ์กับบางบริษัท กรรมการผู้นั้นต้องงดเว้นไม่เข้าร่วมการพิจารณา เพื่อป้องกันการลำเอียงจากการหาผลประโยชน์ทับซ้อนรวมทั้งในการพิจารณาจ้างคน กรรมการที่มีญาติพี่น้องของตนลงรวมสมัครก็ต้องงดเว้น  ไม่เข้าร่วมในคณะกรรมการการพิจารณาคัดเลือก

4. การให้บุคคลที่สามเป็นผู้ประเมิน (Third party Evaluation) เพื่อป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อน หากผู้มีอำนาจจะเป็นฝ่ายประเมินเสียเอง เช่น การที่หน่วยงานรัฐจะเวนคืนที่ดินจากราษฎรเพื่อสร้างเขื่อน หากหน่วยงานรัฐประเมินราคาเวนคืนเอง ก็อาจจะประเมินให้ต่ำ เพื่อที่ตนเองจะได้จ่ายน้อยในกรณีเช่นนี้ควรให้มีหน่วยงานที่มีอิสระและเป็นกลางเป็นผู้ประเมิน
ในธุรกิจเอกชนก็เช่นกัน หากผู้ถือหุ้นใหญ่มีนโยบายที่จะซื้อหุ้นจากผู้ถือหุ้นส่วนน้อยอื่นๆ เพื่อทำให้บริษัทมหาชนกลายเป็นบริษัทส่วนตัว ถ้าพวกเขาใช้กรรมการบริษัทที่เขาคุมได้เป็นผู้กำหนด  ราคาหุ้นที่เขาจะรับซื้อจากผู้ถือหุ้นรายย่อยอื่นๆ ก็จะเป็นการไม่ยุติธรรม และเป็นปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน เพื่อเลี่ยงปัญหานี้ควรให้หน่วยงานอิสระที่เป็นมืออาชีพเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่ายเป็นผู้กำหนดราคารับซื้อที่เหมาะสม

5. การกำหนดหลักเกณฑ์ทางจริยธรรม (Code of Ethics) หรือหลักเกณฑ์ทางการประพฤติ (Code of Conduct) สำหรับนักการเมือง ข้าราชการและอาชีพที่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์สาธารณะ เป็นแนวทางชี้ว่าบุคคลที่ตำแหน่งหน้าที่ที่ต้องดูแลผลประโยชน์สาธารณะควรจะทำอะไรหรือไม่ ทำอะไร ที่จะหลีกเลี่ยงปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน เพื่อที่สาธารณชนจะได้รับทราบและจับตามาอง และบุคคลนั้นจะมาอ้างภายหลังว่าเขาไม่รู้ว่านี่เป็นเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนหรือเรื่องทุจริตไม่ได้ เช่น เจ่าหน้าที่รัฐไม่ควรรับของขวัญ ของกำนัลที่มีราคา จากบุคคลภายนอกที่มีโอกาสมีส่วนเกี่ยวข้องกับการได้ประโยชน์จากหน่วยงานรัฐ เป็นตัน (WAY TO MITIGATE CONFLICT OF INTERESTS, จาก www.wikipedia.org )

ที่มา นโยบายรัฐบาลด้านเศรษฐกิจ :
การทับซ้อนของผลประโยชน์ทางธุรกิจ (Conflict of Interest)
วิทยากร เชียงกูล
ISBN 974-449-285-6



 

ป้ายกำกับ: , , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: