RSS

บทเรียนจากรัฐบาลเพื่อคนจนในเวเนซุเอล่า

29 เม.ย.

บทความที่เผยแพร่ใน นสพ. ผู้จัดการรายสัปดาห์     27 เมษายน 2551 16:55 น.

เวเนซุเอล่าภายใต้รัฐบาลอูโก ชาเวซ ประธานาธิบดีหัวก้าวหน้า กำลังเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจสังคมครั้งใหญ่ที่น่าจะเป็นบทเรียนที่ดีสำหรับป ระเทศไทย รัฐบาลชาเวซแก้ไขกฎหมายเรียกค่าสัมปทานและภาษีจากบริษัทน้ำมันต่างชาติเพิ่ม แปรรูปบริษัทน้ำมันของชาติกลับมาเป็นของรัฐมากขึ้นผลที่สำคัญคือทำให้รัฐบาลชาเวซมีงบประมาณไปพัฒนาการศึกษา สาธารณสุข การสร้างงานและการปฏิรูปทางเศรษฐกิจสังคมโครงการต่างๆได้เพิ่มขึ้นมาก

นอกจากจะดำเนินนโยบายรักษาผลประโยชน์ของชาติและประชาชนอย่างเข้มแข็งแล้ว รัฐบาลชาเวซยังดำเนินนโยบายแนวสังคมนิยมประชาธิปไตยโดยการกระจายอำนาจทางเศรษฐกิจการเมือง สังคม ไปสู่ประชาชนระดับรากหญ้า ทั้งในรูป การบริหารโรงงานและธุรกิจร่วมกัน โดยให้พนักงานมีหุ้นและมีส่วนเข้าร่วมบริหารเพิ่มขึ้น การส่งเสริมการจัดตั้ง สหกรณ์ผู้ผลิต ผู้บริโภคสินค้าและบริการต่างๆตามชุมชนต่างๆ ทั่วประเทศ การจัดตั้งสภาคนงานและสภาชุมชน

โดยเฉพาะสภาชุมชน เป็นการจัดตั้งสภาชุมชนขนาดเล็กระหว่าง 50 – 400 ครัวเรือนที่ประชาชนทุกคนเข้าร่วมประชุมอภิปรายและลงมติกันว่าควรจะทำโครงกา รอะไรก่อนและเสนอของบประมาณเพื่อการพัฒนาจากรัฐได้โดยตรง

ทั้งรัฐบาลยังส่งเสริมสหภาพแรงงาน สมาคมวิชาชีพต่างๆ ที่มีการเลือกตั้ง ถอดถอน คณะกรรมการบริหารให้เป็นตัวแทนรักษาผลประโยชน์ของสมาชิกส่วนใหญ่แบบประชาธิปไตยเพิ่มขึ้น

รัฐบาลชาเวซยังส่งเสริมการปฏิรูปที่ดินทั้งในชนบทและในเมือง การปฏิรูปทางด้านการศึกษา การปฏิรูปสื่อมวลชน เ ช่นวิทยุและโทรทัศน์ชุมชนที่องค์กรประชาชนจัดตั้งและบริหารเอง โทรทัศน์สาธารณะเพื่อการพัฒนาประเทศ การห้ามโทรทัศน์ทั้งของรัฐ เอกชน และภาคสังคมประชาเสนอเรื่องรุนแรงทั้งทางกายภาพและจิตใจและการเน้นเรื่องเพศ ช่วง 1 ทุ่ม ถึง ห้าทุ่มฯลฯ การปฏิรูปทางสังคมด้านต่างๆ และการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ที่มีแนวคิดคำนึงถึงผลประโยชน์ประชาชน เ ช่น รับรองสิทธิประชาชนกลุ่มน้อยและคนด้อยโอกาสต่างๆ ห้ามการแปรรูปรัฐวิสาหกิจที่ดูแลทรัพยากรธรรมชาติเป็นของเอกชน ประชาชน 20% เข้าชื่อให้จัดมีการลงประชามติถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตั้งแต่ประธา นาธิบดีลงได้ เมื่อครบครึ่งวาระการดำรงตำแหน่งนั้นๆ ฯลฯ

แม้ว่าอูโก ชาเวซ จะมีบทบาทผลักดันการปฏิรูปในเชิงก้าวหน้าสูง แต่การแก้ไขรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และโครงสร้างอำนาจการบริหารที่เปลี่ยนไปในทางกระจายอำนาจสู่องค์กรภาคประชาช นเพิ่มขึ้นนั้น นับเป็นการเปลี่ยนแปลงถึงมือประชาชนระดับรากหญ้า ไม่ใช่แค่นโยบายประชานิยม

ป ระเด็นที่คนไทยควรเรียนรู้คือ จะสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยให้เกิดผู้นำและกลุ่มผู้นำที่รักชาติและมีแ นวคิดก้าวหน้าทำเพื่อคนส่วนใหญ่แบบชาเวซในเวเนซุเอล่าในยุคปัจจุบันได้อย่าง ไร และจะเลือกนำนโยบายปฏิรูปด้านเศรษฐกิจสังคมด้านต่างๆโดยเฉพาะการกระจายอำนาจ และการจัดตั้งประชาชนมาประยุกต์ใช้ในประเทศไทยได้อย่างไรบ้าง

เราไม่ควรคิดแต่เรื่องปฏิรูปรัฐธรรมนูญ ปฏิรูปที่มาของสส. สว.ระดับชาติ ต้องคิดเรื่องปฏิรูปการเมืองและเศรษฐกิจท้องถิ่น เช่นการตั้งกลุ่มช่วยเหลือเพื่อนบ้าน สหกรณ์ผู้ผลิต ผู้บริโภค สภาชุมชน ฯ ลฯต้องปฏิรูปการเมืองเศรษฐกิจท้องถิ่นให้ได้ จึงจะช่วยให้ประชาชนไทยตื่นตัว เรียนรู้ทางการเมืองและฉลาดขึ้น พอที่จะไปช่วยปฏิรูปการเมืองระดับประเทศได้ด้วย

เวเนซุเอล่ายังมีแนวคิดใหม่ในการสร้างเศรษฐกิจพึ่งตนเองในเรื่องอาหารและการผลิตสินค้าที่จำเป็นอื่นๆ ที่ก้าวหน้ากว่าแนวคิดการพึ่งพาระบบทุนนิยมโลกแบบของไทย แม้เวเนซุเอล่าจะมีรายได้จากการส่งออกน้ำมันมากและสามารถนำเงินนี้ไปสั่งซื้ ออาหารและสินค้าจำเป็นอื่นๆได้ แต่พวกเขาก็คิดว่าเป็นการพึ่งพาทรัพยากรด้านเดียว ซึ่งในอนาคตก็ต้องหมดไป และเป็นการพึ่งพาประเทศอื่นมากไป ที่ทำให้ประเทศมีโอกาสเสียเปรียบและมีความไม่มั่นคง ทั้งยังไม่ส่งเสริมให้ประชาชนในประเทศมีงานทำ มีความภาคภูมิใจในตัวเอง ในชุมชนและในประเทศ และไม่ช่วยให้เกิดการใช้ทรัพยากรในประเทศอย่างเหมาะสมด้วย

ในเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ประธานาธิบดีชาเวซแห่งเวเนซุเอล่า มีแนวคิดที่ก้าวหน้าในเรื่องการค้าที่เป็นธรรมก ับประเทศกับประเทศกำลังพัฒนาด้วยกัน หรือในกลุ่มคนจนในประเทศพัฒนาอุตสาหกรรม ด้วยการขายน้ำมันราคามิตรภาพให้ การขายน้ำมันแลกกับสินค้าและบริการต่างๆที่ประเทศเหล่านั้นมีโดยไม่ต้องซื้อ ขายกับเป็นเงินสกุลของประเทศร่ำรวย การจัดตั้งกลุ่มความร่วมมือกันในประเทศลาตินอเมริกา ทั้งในเรื่องพลังงาน และกองทุนการเงินหรือธนาคารของกลุ่มซีกโลกใต้เพื่อสร้างอำนาจต่อรองข องกลุ่มประเทศยากจน ลดการพึ่งพาประเทศมหาอำนาจและลดการเสียเปรียบประเทศพัฒนาอุตสาหกรรมและบรรษั ทข้ามชาติ นี่เป็นแนวทางที่ก้าวหน้าที่สอดคล้องกับประโยชน์ของประเทศกำลังพัฒนาที่ประเ ทศไทยและกลุ่มอาเซียนน่าจะเรียนรู้

ปัญหาที่ยังมีอยู่ในเวเนซุเอล่าคือปัญหาความยากจน ปัญหานักเลงอันธพาล ปัญหาอาชญากรรม ปัญหาคอรัปชั่นและการเล่นพวก ซึ่งเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างและวัฒนธรรมของประเทศลาตินอเมริกาและประเทศยากจน ส่วนใหญ่ที่แก้ไขได้ยากและต้องใช้เวลา แม้รัฐบาลชาเวซจะปราบคอรัปชั่น เช่นจับกุมนายทหารหลายคนที่เกี่ยวข้องกับการโกงในโรงงานน้ำตาลที่และเรื่องอ ื่น แต่ก็ยังถูกวิจารณ์ว่าเขายังไม่สามารถแก้ปัญหาการคอรัปชั่นและการเล่นพวกได้ อย่างจริงจังมากกว่านี้ อย่างไรก็ตาม ปัญหาความยากจน การศึกษา และสาธารณสุขในเวเนซุเอล่าโดยเปรียบเทียบกับ 10 ปีที่แล้วก็ลดลง และเริ่มดีกว่าประเทศเพื่อนบ้านบางประเทศ

แม้รัฐบาลชาเวซจะดำเนินนโยบายแบบชาตินิยมและสังคมนิยมประชาธิปไตยเพิ่มขึ้น แต่ก็เป็นการปฏิรูปแบบค่อยเป็นค่อยไป ระบอบเศรษฐกิจการเมืองของเวเนซุเอล่าโดยรวมยังเป็นระบอบเสรีประชาธิปไตยที่ร ับรองสิทธิเสรีภาพส่วนบุคคล มีการคานอำนาจทางการเมืองกันได้ดีพอสมควร ฝ่ายชนชั้นสูงและชนชั้นกลางต่อต้านฝ่ายค้านรัฐบาลก็ยังคงทำธุรกิจได้กำไร และยังเคลื่อนไหวต่อต้านนโยบายแนวก้าวหน้าของรัฐบาลได้ตลอดมาโดยไม่มีการปรา บปรามอย่างรุนแรงเมื่อเทียบกับยุคสมัยรัฐบาลฝ่ายขวาจารีตนิยม หรือเมื่อเทียบกับประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ

การสำรวจขององค์กรระหว่างประเทศสะท้อนว่า ป ระชาชนเวเนซุเอล่าสนใจเข้ามีส่วนร่วมทางการเมืองและมีความหวังว่า ระบอบประชาธิปไตยจะช่วยแก้ปัญหาให้เศรษฐกิจสังคม เช่นปัญหาความยากจน ขาดการศึกษา สาธารณสุข การมีงานทำให้เป็นสัดส่วนสูงกว่าประชาชนในประเทศลาตินอเมริกาอื่นๆ รวมทั้งชาวเวเนซุเอล่าส่วนใหญ่ยังพอใจกับโครงการพัฒนาสังคมด้านต่างๆและการพัฒนาระบบบริหารร่วมกันในโรงงาน ระบบสหกรณ์ และสภาชุมชน ที่ทำให้คนมีงานทำ มีรายได้ดีขึ้น มีศักดิ์ศรี และมีความหวังในชีวิตเพิ่มขึ้นกว่าแนวทางการพัฒนาแบบทุนนิยมผูกขาดที่เป็นบร ิวารต่างชาติในยุคก่อนหน้ารัฐบาลชาเวซ

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , ,

One response to “บทเรียนจากรัฐบาลเพื่อคนจนในเวเนซุเอล่า

  1. killerpress

    พฤษภาคม 1, 2008 at 3:50 pm

    เวเนฯ มันไม่มีทุนศักดินามหาอำนาจผูกขาด ที่วางก้ามเป็นขาใหญ่ แบบบ้านเรา คร้าบบบบบ ท่านผู้อัจฉริยะ

     

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: