RSS

ข้อบกพร่องของนโยบายการพัฒนาใหม่ ที่เน้นการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวม (GNP)

23 ก.ค.

วิทยากร เชียงกูล

    การยึดถือการเพิ่ม GNPเป็นดัชนีชี้วัดและเป้าหมายการพัฒนามี ข้อบกพร่องข้อที่ 1คือ ไม่ได้นับมูลค่าของกิจกรรมที่สำคัญของมนุษย์ในเรื่องการดูแลเด็ก ดูแลคนในครอบครัว และงานบ้านต่างๆเอง และการทำงานแบบอาสาสมัครเพื่อชุมชน เพราะ GNP นับเฉพาะกิจกรรมที่มีการซื้อขายแลกเปลี่ยนเป็นเงิน ทั้งๆที่กิจกรรมเพื่อครอบครัว ชุมชนและสังคม มีมูลค่าถึงราวครึ่งหนึ่งของเศรษฐกิจทั้งประเทศ ประเทศที่มีเศรษฐกิจดั้งเดิม แบบผลิตเพื่อกินเพื่อใช้มาก จึงมี GNP ต่ำกว่าประเทศที่มีเศรษฐกิจแบบทุนนิยมสมัยใหม่ แต่ไม่ได้แปลว่า ประชาชนจะมีความสุขความพอใจน้อยกว่าเสมอไป

    การใช้ GNP วัดการพัฒนาเศรษฐกิจ  ยังมีข้อบกพร่องข้อที่ 2 คือ การเพิ่มขึ้นของมูลค่าสินค้าและบริการไม่ยอมหักลบสินค้าและบริการประเภทที่ทำความเสียหายให้กับทรัพยากรธรรมชาติ และสภาพแวดล้อม ทำให้คนรุ่นหลังมีกินมีใช้น้อยลง ในทางตรงกันข้าม นโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจ แบบเน้นความเติบโตของผลผลิตสินค้าและบริการ ยังทำให้ต้องเกิดค่าใช้จ่ายในการป้องกัน และฟื้นฟูความเสียหายจากสภาพแวดล้อม ค่าใช้จ่ายในการขนส่งทางไกลที่เพิ่มขึ้น ค่าใช้จ่ายในการฟ้องร้องดำเนินคดี ค่าใช้จ่ายในการควบคุมและต่อสู้กับอาชญากรรม ยาเสพติด ยา เหล้า บุหรี่ ฯลฯ เพิ่มขึ้น และเราใช้พลังงาน ใช้ทรัพยากรต่างๆของโลกสิ้นเปลืองเกินความจำเป็น แต่เรากลับไปเพิ่มค่า GNP เหมือนกับเป็นกิจกรรมในทางบวก ทำให้ตัวเลข GNP ที่เพิ่มขึ้น มีลักษณะหลอกลวง หรือทำให้เราคิดว่าเรารวยขึ้นหรือมีชีวิตที่ดีขึ้น  ทั้งๆที่กิจกรรมจำนวนมากที่รวมอยู่ใน GNP นั้น ทำให้ชีวิตเรามีคุณภาพลดลง

    (นักเศรษฐศาสตร์ก้าวหน้าในสหรัฐฯ ได้คำนวณดัชนีวัดความก้าวหน้าที่แท้จริง Geuine Progress Indicator (GPI) ของสหรัฐฯในปี 1990 โดยหักการบริโภคสินค้าและบริการที่มีผลในทางลบ เช้น การสร้างและตามแก้ปัญหามลภาวะ อุบัติเหตุในอุตสาหกรรม ปัญหาอาชญากรรม ความรุนแรง ฯลฯ ออกจาก GDP และพบว่า แม้ GDP สหรัฐฯจะเพิ่ม 3 เท่าตัว ในรอบ 40 ปี แต่ GPI ลดลงราวครึ่งหนึ่ง Herman E. Daly, John B Cobb. For The Common Good: Beacon Press, 1994  )

    นโยบายการพัฒนาที่เน้นเป้าหมายการเพิ่มตัวเลขการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวม (GNP) ตั้งสมมติฐานว่า  การเพิ่มความมั่งคั่งทางวัตถุหรือการได้บริโภคสินค้าและบริการเพิ่มขึ้น หมายถึงการยกระดับความสุขของมนุษย์โดยอัตโนมัติ แต่นั่นเป็นสมมติฐานที่ได้รับการพิสูจน์ว่าไม่จริง

    นักจิตวิทยาได้ค้นพบว่า ความมั่งคั่งทางวัตถุ ยกระดับความสุขของมนุษย์ได้เพียงแค่ระดับหนึ่ง คือ ระดับที่ตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน อาหาร ยา ที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม การศึกษา ฯลฯ ให้มนุษย์มีความเป็นอยู่ที่ดีพอสมควร แต่การมุ่งหารายได้สูง ที่สูงระดับเกินเพียงพอ หรือเพื่อจับจ่ายใช้สอยฟุ้งเฟ้อนั้น ทำให้ความสุขความพอใจแก่คนผู้นั้น ได้ในระดับที่ลดลงตามลำดับ เพราะหลายเหตุผล เช่น กว่าจะได้เงินมา คนผู้นั้นมักต้องทำงานหนัก เคร่งเครียด จนไม่มีเวลาได้ใช้เงินที่ได้เพิ่ม หรือได้ชื่นชมกับชีวิต ความพอใจเป็นเรื้องของความรู้สึกเชิงเปรียบเทียบ  คนที่มีรายได้สูงมากพอที่จะซื้อสินค้าฟุ่มเฟือย ชิ้นที่2,3, 4 จะเริ่มรู้สึกเฉยๆ ตื่นเต้นยินดีน้อยลงตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับเด็กยากจนที่ได้รองเท้าใหม่แค่ 1 คู่

    ธรรมชาติของมนุษย์ เราไม่ได้เป็นผู้แสวงหาความมั่งคั่งสูงสุด (Wealth Maximisers) แต่เป็นผู้แสวงหาความพอใจ (Satifiers) มากกว่าการแสวงหาความมั่งคั่งทางวัตถุจำเป็นในระดับหนึ่ง เพื่อสนองความต้องการทางร่างกาย แต่เมื่อถึงจุดหนึ่ง การสนองความต้องการทางใจซึ่งไม่เกี่ยวกับความมั่งคั่งทางวัตถุ เริ่มมีความสำคัญมากกว่า เช่น เราเริ่มไม่อยากใช้เวลาทำงานยาวนานเกินไป  จนมี่เวลาพักผ่อนหย่อนใจ หรือเวลาอยู่กับครอบครัว เราอยากทำงานที่เราชอบพอใจ มีความสัมพันธ์ที่ดีกับเพื่อนร่วมงาน ไม่ต้องเสียเวลาเดินทางไกล  มากกว่างานที่ให้เงินเดือนสูงกว่า แต่เป็นงานที่เราชอบน้อยกว่า มีความเหนื่อย ความเครียดสูงกว่า

    ดังนั้น นโยบายการพัฒนาประเทศ ที่เน้นการเจริญเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ (GNP) ซึ่งวัดแต่ความมั่งคั่งทางวัตถุ จึงไม่สามารถที่จะอ้างว่า ทำให้มนุษย์มีความสุขความพอใจเพิ่มขึ้นได้

 

ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อนาคตเศรษฐกิจโลกและทางออกของไทย. – กรุงเทพ ฯ : บ้านพระอาทิตย์, 2550.
176 หน้า.
ISBN 978-974-13-0621-3

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , , , , , , ,

One response to “ข้อบกพร่องของนโยบายการพัฒนาใหม่ ที่เน้นการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวม (GNP)

  1. แรนเถื่อน

    มิถุนายน 20, 2009 at 11:20 am

    Thank for content kubb….

     

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: