RSS

ปัญหาคนจนในเมือง

07 ส.ค.

คนจนหรือผู้มีรายได้น้อยที่อาศัยอยู่ในชุมชนแออัด และชุมชนผู้มีรายได้น้อย อื่นๆ ในกรุงเทพฯ และเมืองใหญ่ทั่วประเทศน่าจะมีจำนวนไม่ต่ำกว่า 5 ล้านคน

คนจนในเมืองส่วนใหญ่ คือ เกษตรกรที่ล้มละลาย หรือคนที่ไร้ที่ทำกิน หาเลี้ยงชีพในชนบทได้ไม่พอกินพอใช้ อพยพเข้ามาในเมือง รับจ้างหรือประกอบอาชีพอิสระรายย่อย เช่น รับจ้างก่อสร้าง ขายอาหาร เป็นพนักงานเสิร์ฟ และหาบเร่ แผงลอย เข็นรถขายของ ขับรถแท็กซี่ ขับขี่จักรยานยนต์รับจ้าง เก็บหรือรับซื้อของเก่าไปขาย ฯลฯ อาชีพเหล่านี้ซัพพลาย (ปริมาณสนองตอบ) ของแรงงานมักจะมากกว่าดีมานด์ (ความต้องการ) และเป็นแรงงานที่ไม่ต้องการการฝึกฝนทางทักษะมาก ส่วนใหญ่จะได้รับผลตอบแทนต่ำและ/หรือมีรายได้ไม่แน่นอน ขาดความมั่นคงในอาชีพและรายได้

คนอพยพจากชนบทมักต้องอยู่ในชุมชนแออัด หรือบ้านเช่าราคาถูก เพราะที่อยู่อาศัยในเมืองใหญ่ซึ่งเศรษฐกิจเจริญเติบโตขยายตัวมาก มีราคาสูงเกินกว่าที่พวกเขาจะหาบ้านที่ถูกสุขลักษณะในเกณฑ์ค่อนข้างดีได้ และรัฐบาลไม่เคยมีนโยบายช่วยเหลือเรื่องนี้อย่างจริงจัง (ครัวเรือนในปริมณฑลและกรุงเทพมหานครผู้ไม่ได้มีที่อยู่อาศัยเอง ต้องเช่าคนอื่นอยู่ มีถึงราวร้อยละ 45.70 % ของครัวเรือนทั้งหมดในจังหวัด)

คนจนเหล่านี้ขาดความมั่นคงในที่อยู่อาศัย และขาดโอกาสในการเข้าถึงบริการพื้นฐานต่าง ๆ หรือต้องเช่าซื้อต่อบริการ น้ำประปา ไฟฟ้า ในราคาที่สูงกว่าราคาปกติ ต้องอยู่อาศัยและทำงานในสภาพแวดล้อมที่มีมลภาวะ ไม่ถูกสุขลักษณะ หรือมีความเสี่ยง มีโอกาสเจ็บป่วยได้ง่ายกว่าการอยู่ในชนบท ทั้งยังมีปัญหาด้านอาชีพและรายได้ไม่แน่นอนมีปัญหาหนี้สินนอกระบบธนาคารซึ่ง ต้องเสียดอกเบี้ยสูง มีความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ปัญหายาเสพติด และอื่นๆ มากมาย

ปัญหาคนจนในเมือง ซึ่งเป็นส่วนขยายของปัญหาคนจนในชนบท เกิดจากโครงสร้างเศรษฐกิจแบบทุนนิยมผูกขาดที่เป็นบริวาร และนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจที่เน้นการผลิตและการบริโภคสินค้าอุตสาหกรรม และบริการต่าง ๆ แบบมุ่งกำไรสูงสุดและการบริโภคสูงสุดของเอกชน ทำให้ประเทศไทยมีการพัฒนาที่ไม่สมดุล เกิดความเหลื่อมล้ำต่ำสูง การเอาเปรียบ และความยากจนทั่วทั้งประเทศ

ในเมืองเองเกิดปัญหาทั้งความแตกต่างทางฐานะระหว่างกลุ่มชนต่าง ๆ ในเมืองเองมากขึ้น ปัญหาแออัดยัดเยียดและมลภาวะของสภาพแวดล้อม วิถีชีวิตและค่านิยมวัฒนธรรมเปลี่ยนไปเป็นแบบแข่งขันเอารัดเอาเปรียบแบบตัวใครตัวมัน ทำให้ชุมชนเมืองเป็นแหล่งเพาะปัญหาทางสังคมมากมาย ไม่ว่าจ ะเป็นปัญหาความยากจน โสเภณี เอาเปรียบแรงงานเด็กและผู้หญิง ปัญหาการว่างงาน มีงานทำไม่แน่นอน เด็กได้รับการศึกษาน้อย มีคุณภาพต่ำ ออกกลางคันมาก ปัญหาอาชญากรรม ยาเสพย์ติด โรคพิษสุราเรื้อรัง การพนัน เด็กเกเร ปัญหาโรคเอดส์และโรคภัยไข้เจ็บอื่น ๆ ปัญหาสุขภาพจิต อุบัติเหตุจากยานยนต์ และความรุนแรงด้านต่าง ๆ รวมทั้งความรุนแรงในครอบครัว

แนวทางการแก้ไขปัญหาคนจนในเมืองไม่อาจแก้ได้ด้วยนโยบายประชานิยมและการช่วยส งเคราะห์คนจนแบบโครงการย่อยๆ หากจะต้องแก้ไขด้วยการปฎิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจอย่างถึงรากถึงโคนให้เป็นแบบผ สมระหว่างทุนนิยมที่มีการแข่งขันที่เป็นธรรม กับระบบสหกรณ์ ระบบรัฐสวัสดิการสังคม และต้องเปลี่ยนนโยบายประเทศมาเป็นการพัฒนาเศรษฐกิจแบบมุ่งพัฒนาคุณภาพชีวิตข องประชาชนอย่างทั่วถึง แบบพึ่งแรงงานทรัพยากรตลาดภายในประเทศ และให้ชุมชนพึ่งตนเองได้เพิ่มขึ้น แทนระบบทุนนิยมผูกขาดที่เป็นบริวารในปัจจุบัน

บทความของ วิทยากร เชียงกูล ใน นสพ. ผู้จัดการรายสัปดาห์

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: