RSS

ความยั่งยืนทางด้านสภาพแวดล้อม (Ecological Sustainability)

11 ส.ค.

  วิทยากร เชียงกูล

    สิ่งมีชีวิตทุกสิ่งในโลกนี้ ต่างขึ้นอยู่กับสุขภาพของสิ่งมีชีวิตอื่นๆ เพราะโลกคือระบบที่สิ่งมีชีวิตสนับสนุนซึ่งกันและกัน การรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ คือ การรักษาความสมดุลของระบบนิเวศของโลกและจักรวาล ระบบเศรษฐกิจจะอยู่ได้อย่างยืนยาวหรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่า เราจะสามารถตอบสนองความต้องการที่จำเป็นของคนรุ่นปัจจุบันโดยไม่ทำลายความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตในโลกนี้ จนคนรุ่นหลังไม่สามารถตอบสนองความต้องการที่จำเป็น ของคนรุ่นเขาได้หรือไม่

    ดังนั้น สังคมมนุษย์จะอยู่ได้อย่างยั่งยืนหรือไม่ ต้องคำนึงถึงหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

    1. อัตราการลงทุนเพื่อใช้ทรัพยากรธรรมชาติ (เช่น ป่าไม้ พลังงาน) ไม่ควรสูงกว่าอัตราฟื้นตัวสร้างขึ้นใหม่ของทรัพยากรนั้นๆ

    2. อัตราการบริโภคทรัพยากร  ไม่ควรสูงกว่าความสามารถในการผลิตทรัพยากร ขึ้นมาทดแทนและใช้งานได้ทัน

    3. อัตราการปล่อยของเสียและการสร้างมลภาวะต่างๆ โดยโรงงานอุตสาหกรรม การขนส่ง การผลิตและการบริโภคต่างๆ ไม่ควรสูงเกินกว่าความสามารถ ในการที่จะรองรับได้ของระบบธรรมชาติ

    แต่ปัจจุบัน การพัฒนาของระบบโลกาภิวัฒน์ทางเศรษฐกิจ หรือ ทุนนิยมโลก เป็นตัวการทำลายธรรมชาติและสภาพแวดล้อมของโลก ในอัตราที่สูงกว่าการฟื้นตัวได้ใหม่ของธรรมชาติมาก เพราะระบบทุนนิยมโลกใช้หลักเกณฑ์ของตนเอง ที่ตรงกันข้ามกับความยั่งยืนทางด้านสภาพแวดล้อมโดยสิ้นเชิง หลักเกณฑ์ของทุนนิยมโลก คือ เพิ่มการบริโภคสินค้า ขยายการลงทุนการใช้ทรัพยากร เพิ่มขยะและมลภาวะในมหาสมุทร ผืนดินและท้องฟ้า

    ลักษณะสำคัญประการแรกของระบบทุนนิยมโลกคือ  นโยบายการผลิตเพื่อการส่งออก ซึ่งเป็นตัวทำลายล้างสภาพแวดล้อมโดยตรง เพราะมุ่งเพิ่มการผลิต การขนส่งสินค้าและผู้คน ซึ่งหมายถึงการใช้พลังงานจากฟอสซิล (น้ำมัน ก๊าซ ถ่านหิน) เพิ่มขึ้น การใช้เครื่องทำความเย็น ระบบหีบห่อสินค้า การสร้างเขื่อน ท่าเรือ ถนน สนามบิน คลอง ท่อน้ำมัน และอื่นๆเพิ่มขึ้น

    การผลิตสินค้าเกษตรขนาดใหญ่เพื่อการส่งออก ยังทำลายดินน้ำ เพิ่มยาปราบศัตรูพืชที่เป็นอันตราย และมลภาวะจากการตกแต่งทางพันธุกรรมเพิ่มขึ้น ทำลายความหลากหลายทางชีวภาพ ด้วยการปลูกพืชเดี่ยวแบบอุตสาหกรรม ระบบทุนนิยมโลก  ยังทำให้ทรัพยากรซึ่งจำเป็นสำหรับชีวิต และเคยเป็นของส่วนรวม เช่น น้ำจืด กลายเป็นของส่วนตัวและกลายเป็นสินค้า ของส่วนร่วม เช่น มหาสมุทรและท้องฟ้ากลายเป็นที่ทิ้งขยะสร้างมลภาวะ

    ระบบทุนนิยมโลก ทำให้เกษตรกรทั่วโลกถูกตัดขาดจากวิถีชีวิตที่เคยพึ่งตนเองได้แบบดั้งเดิม มาเป็นคนงานผลิตสินค้าป้อนให้นายทุน ทำให้รัฐบาลแต่ละประเทศ ถูกบีบบังคับจากองค์กรระหว่างประเทศและรัฐบาลประเทศมหาอำนาจ ให้ปกป้องสภาพแวดล้อมและสุขภาพของคนในประเทศตนได้ลดลง ในขณะที่บรรษัทข้ามชาติมีอำนาจเพิ่มขึ้นอย่างที่ไม่มีองค์กรโลกองค์กรใดควบคุมได้ นี่คือระบบที่กำลังทำลายตัวเองอยู่ในระยะยาว

 

ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อนาคตเศรษฐกิจโลกและทางออกของไทย. – กรุงเทพ ฯ : บ้านพระอาทิตย์, 2550.
176 หน้า.
ISBN 978-974-13-0621-3

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: