RSS

หลักคิดที่ถูกต้องคำว่า “ผู้นำ – ประชาธิปไตย”

17 ส.ค.

เวลาเราพูดถึงภาวะผู้นำ คนส่วนใหญ่จะนึกถึงบุคคลที่เป็นผู้นำเพียงคนเดียว คนที่ไม่ได้เป็นผู้นำก็คือผู้ตาม เราไปมองคนเป็นผู้นำว่าคนเป็นพระเอกขี่ม้าขาว แต่โลกปัจจุบันผู้นำไม่ใช่หมายถึงคนๆเดียว ผมอยากให้ความสำคัญกับ “ภาวะผู้นำ” ซึ่งเป็นนามธรรมจะต้องประกอบไปด้วยองค์ประกอบหลายอย่าง

“ภาวะผู้นำ” ต้องประกอบด้วยตัวบุคคล สถานการณ์ องค์ประกอบของสังคม ขององค์กร ของทั้งหมด ฉะนั้นทุกคนต้องมีภาวะความเป็นผู้นำทัดเทียมกันจึงจะทำให้สถานการณ์ของการนำ ไปสู่เป้าหมายที่บรรลุผลได้

ห มายความว่าไม่ใช่ผู้นำคนเดียว นอกนั้นเป็นผู้ตามที่ไร้ภาวะใดๆโดยสิ้นเชิง แต่ต้องมีความเป็นผู้นำทัดทียมกันแล้วอยู่ร่วมกันในลักษณะที่มันมีบรรยากาศ มีปรัชญามีหลักการ ฉะนั้นผู้ตามก็ต้องมีความเป็นผู้นำในตัวของตัวเองด้วยแต่ยังไม่ถึงเวลาที่ตน เองจะมาเป็นตัวนำก็เป็นตัวร่วมในการนำสถานการณ์ทุกอย่างถึงจะประสบผลสำเร็จ

ผมอยากจะยกตัวอย่างพระปฐมบรมราชโองการของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ดังนี้ “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรมเพื่อประโยชน์สุขของมหาชนชาวสยาม”

พระบรมราชโองการตรงนี้มีความสมบูรณ์ที่สุด มีปรัชญา มีเป้าหมายที่ชัดเจน มีแนวทางชัดเจน มีวิธีการชัดเจน เราลองมาวิเคราะห์ ดูนะครับว่าในการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯซึ่งครองราชย์มายาวนานเป้าห มายคืออะไร เป้าหมายของพระองค์ท่านคือประโยชน์สุขของมหาชนชาวสยาม ไม่ใช่ประโยชฯ์ของมหาชน คำว่าประโยชน์กับประโยชน์สุขไม่เหมือนกันนะครับ

คำว่าประโยชน์สุขแปลว่าเป็นทุกสิ่งทุกอย่างที่นำความผาสุก นำความสมประโยชน์ นำความหฤหรรษ์ อย่างแท้จริงมาสู่คนไม่ใช่คนส่วนน้อยด้วยแต่นำประโยชน์สุขมาให้คนส่วนใหญ่คื อมหาชนชาวสยาม

ด ังนั้นความเป็นผู้นำในชาติ ในประเทศ ในองค์กร ในสังคมใดๆก็ตาม ต้องเริ่มต้นที่เป้าหมาย เป้าหมายต้องชัดและเป็นเป้าหมายที่สูงส่ง สง่างามเพื่อประโยชน์สุขของคนส่วนใหญ่

เมื่อใดก็ตามที่เป้าหมายของผู้นำไม่ใช่เพื่อประโยชน์สุขของส่วนใหญ่แต่ก็ไม่น่าจะถือว่าเป็นเป้าหมายที่แท้จริงของผู้นำ

ท่านจะสังเกตเห็นได้ว่าผมไม่ได้เน้นความเป็นผู้นำอยู่ที่ตัวบุคคล แต่มันอยู่ที่เป้าหมายที่ต้องมีลักษณะเพื่อประโยชน์สุขของมหาชน แต่อาจเปลี่ยนไปได้ตามสถานการณ์ต่างๆซึ่งแล้วแต่องค์กร แล้วแต่เป้าหมายใดๆก็ตามแต่ถ้ามีองค์ประกอบตรงนี้ถือว่าสมบูรณ์ในการที่จะเป ็นผู้นำที่สมบูรณ์แบบที่มีคุณธรรมและจริยธรรม วิธีการนั้นจากตัวอย่างขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯจะอยู่ในวรรคแรกท ี่ว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม” ท่านไม่ทรงใช้คำว่า “ปกครอง” นะครับ คำว่า ” ปกครองกับครอง” นั้นต่างกันมองออกนะครับระหว่างบรรทัดนิดหนึ่งว่า กว่าจะกลั่นกรองออกมาเป็นปรัชญา เป็นหลักการ เป็นวิธีการอย่างมีเป้าหมายเช่นนี้ ด้วยข้อความแค่สองบรรทัดนี่ นับว่าทรงมีความรอบคอบ ละเอียดอ่อนมาก เป็นนักภาษาศาสตร์ชั้นยอดในการที่จะกรองคำนี้ออกมา

คำว่า “ปกครอง” ความหมายที่กระทรวงมหาดไทยชอบใช้ว่า “เราเป็นนักปกครอง”แล้วค่อยๆกลายเป็นมาเฟียทีหลัง อันนี้อันตราย

คำว่า “ครอง” ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะแตกต่างคำว่า “ปกครอง” มากเพราะคำว่าครองนั้นจะนิ่มนวล ลึกซึ้งและที่สำคัญยังกำกับด้วยคำหนึ่งคือ “โดยธรรม”เป็นทุกสิ่งทุกอย่าง ที่เป็นความนิ่มนวลโดยธรรมะ คือวิธีการที่ใช้จะไม่ใช้วิธีการที่ไม่เป็นธรรม

ฉะนั้นผมจึงขอน้อมนำตัวอย่างนี้มาเป็นทั้งปรัชญา แนวทาง แนวนโยบาย เป็นทั้งเป้าหมาย และวิธีการของการเป็นผู้นำ และผู้นำใดๆไว่าจะเป็นสถานการใดๆควรจะยึดตรงนี้เป็นแนวทาง ถ้าเผื่อผิดไปจากนี้เราลองมาวิเคราะห์กันดูก็ได้ว่าไม่ใช่ ไม่น่าจะเป็นผู้นำที่นำไปสู่เป้าหมายที่น่าที่ชื่นชอบและอำนวยประโยชน์กับทุ กฝ่าย

ผมอยากจะให้ดูอีกคำจำกัดความที่มีลักษณะใกล้เคียงกันของท่านพุทธทาสภ ิกขุซึ่งท่านพูดเอาไว้ว่า “ประชาธิปไตย” คือประโยชน์สุขของประชาชนเป็นใหญ่ ไม่ใช่ประชาชนเป็นใหญ่ ประชาธิปไตยคืออะไร ประชาธิปไตยคือแนวทางในการครองแผ่นดินโดยธรรมเพื่อประโยชน์สุขของประชาชนซึ่ ง ต้องหลักตรงนี้ มาเป็นแนวทางที่จะสร้างให้มันเกิดประชาธิปไตย

ฉะนั้นอะไรก็ตามที่ไม่ใช่เพื่อประโยชน์สุขของประชาชนเป็นใหญ่ไม่ถือว่าเป็นประชาธิปไตย

จะถือว่าประชาชนเป็นใหญ่เฉยๆโดยเอาจำนวนอย่างเดียวมาพูดกันไม่ได้ ท่านถึงได้พูดต่อไปว่าคือประโยชน์สุขของประชาชนเป็นใหญ่ไม่ใช่ประชาชนเป็นให ญ่

หลายท่านคงเคยได้ยินแล้วนะครับว่าท่านพูดต่อไปอีกว่า “ถ้าเผื่อประชาชนเป็นใหญ่ ประชาชนอาจจะบ้าบอก็ได้” พูดง่ายๆก็คือว่าถ้าจะเอาจำนวนประชาชนมาเป็นเครื่องอ้างอย่างเดียวไม่ได้เพร าะถ้าเผื่อเป็นโจร 500 ก็จะชนะพระ 100 รูปวันยังค่ำ ดังนั้นต้องถือประโยชน์สุขของประชาชนเป็นใหญ่

ผ มอยากจะฝากเอาไว้ว่าทุกครั้งที่เรามาวิเคราะห์ถึงเรื่องผู้นำเราต้องยึดปรัช ญา หลักการ เป็นเป้าหมาย ให้สอดคล้องกับปฐมพระบรมราชโองการของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับคำสอนของ ท่านพุทธทาสให้ผสมผสานกันกลมเกลียวสอดคล้องกัน แล้วผมว่าเราจะได้ความเป็นผู้นำที่มีคุณธรรม มีจริยธรรม มีความสมประโยชน์เป้าหมายที่จะนำองค์กรใดๆ ประเทศชาติไปสู่เป้าหมายที่เป็นประโยชน์สุขของประชาชนแล้วก็จะไม่มีความขัดแ ย้ง หรือข้อกังขาใดๆเกิดขึ้นในประเทศเลย ทุกอย่างจะราบรื่นประเทศชาติก็จะเจริญรุ่งเรือง ประชาชนก็จะอยู่ดีมีสุข

เรียบเรียงจากการกล่าว เปิดหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาผู้นำทางสังคมธุรกิจและการเมือง รุ่นที่ 2 ของมหาวิทยาลัยรังสิต

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , , ,

One response to “หลักคิดที่ถูกต้องคำว่า “ผู้นำ – ประชาธิปไตย”

  1. แรนเถื่อน

    มิถุนายน 20, 2009 at 11:20 am

    Thank for content kubb….

     

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: