RSS

เศรษฐกิจพอเพียงเป็นระบบเศรษฐกิจใหม่ได้ ถ้าตีความโดยยึดหลักเพื่อคนส่วนใหญ่ และการพัฒนาอย่างยั่งยืน

21 มี.ค.

นักวิชาการฝ่ายประชาชน นักพัฒนาองค์กรพัฒนาเอกชน ปราชญ์ชาวบ้านจะเลือกตีความปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปในทางก้าวหน้ากว่าพวกข้าราชการ นักการเมือง นักธุรกิจชั้นนำ ว่านี่คือแนวคิดพัฒนาทางเลือกใหม่ ที่ต่างจากทุนนิยมอุตสาหกรรมแบบตะวันตก ที่ส่งเสริมการลงทุนพัฒนาอุตสาหกรรมและการค้าเสรีกับประเทศมหาอำนาจแบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา ทำให้เกิดความเหลื่อมต่ำสูง และการทำลายสภาพแวดล้อมมาก

ปรัชญาเศรษฐกิจแบบพอเพียงควรดำเนินควบคู่ไปกับระบบเศรษฐกิจแบบผสม ระหว่างทุนนิยมที่มีการแข่งขันที่เป็นธรรมและเศรษฐกิจสังคมนิยมประชาธิปไตย เช่น ระบบสหกรณ์ ระบบสภาคนงาน และสภาผู้บริโภค โดยจะต้องมีรัฐบาลที่มีนโยบายก้าวหน้ามุ่งแก้ไขข้อบกพร่องของระบบกลไกตลาดของทุนนิยม เช่น ปฏิรูประบบภาษีและงบประมาณ เก็บภาษีคนรวยมาช่วยคนจนเพิ่มขึ้น ปฏิรูปที่ดิน และปฏิรูปทางโครงสร้างอื่นๆ สร้างระบบสหกรณ์ ระบบรัฐสวัสดิการสังคมที่ต่างไปจากระบบทุนนิยมอุตสาหกรรมที่เอื้อประโยชน์คนส่วนน้อยแบบกอบโกยล้างผลาญทรัพยากรและสภาพแวดล้อม

ระบบเศรษฐกิจไทยในปัจจุบันคือระบบทุนนิยมผูกขาด ระบบเศรษฐกิจแบบนี้อาจจะเรียกว่าระบบเสรีหรือระบบตลาด แต่ความจริงแล้วเป็นเสรีแบบคนมือยาว (มีทุนมาก)  ได้เปรียบคนมือสั้น (มีทุนน้อยหรือไม่มีทุน) และเป็นระบบตลาดที่เป็นตลาดค่อนข้างผูกขาด คือ มีผู้ผลิตผู้ขายขนาดใหญ่เพียงน้อยราย ไม่มีการแข่งขันที่เป็นธรรม เป็นระบบทุนนิยมที่ด้อยพัฒนาหรือเป็นบริวารของประเทศทุนนิยมศูนย์กลาง ระบบเศรษฐกิจแบบนี้ทำให้นายทุนและคนชั้นกลางส่วนน้อยได้เปรียบคนส่วนใหญ่ และเป็นระบบส่งเสริมการเพิ่มผลิตภัณฑ์สูงสุด หากำไรสูงสุดตามแนวทางพัฒนา “กอบโกยล้างผลาญ” ที่ทำลายทรัพยากรธรรมชาติและสังคมวัฒนธรรมอย่างมากมายและอย่างรวดเร็ว

แนวทางการพัฒนาแนวทุนนิยมผูกขาดเป็นแนวทางที่อยู่ตรงกันข้ามกับแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง แต่กลุ่มชนชั้นนำมักอ้างว่า ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไม่ได้ปฏิเสธระบบตลาดเสรีหรือทุนนิยมที่มีการแข่งขันที่เป็นธรรม ความจริงคือ ทุนนิยมในประเทศไทยในปัจจุบันมาได้เสรีจริง และเป็นทุนนิยมผูกขาด ที่ไม่มีการแข่งขันที่เป็นธรรมอย่างแท้จริง ดังนั้นหากไม่มีการปฏิรูปเปลี่ยนแปลงระบบเศรษฐกิจใหม่ให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรม ปรัชญาเศรษฐกิจแบบพอเพียงก็จะไม่สามารถเติบโตได้อย่างแท้จริง จะเป็นแค่ไม้ประดับ หรือการใช้สำนวนโวหารให้ฟังดูดีเท่านั้น

การที่ประชาชนไทยจะสามารถพัฒนาทางเลือกใหม่ที่ต่างไปจากแนวทางการพัฒนาแบบทุนนิยมอุตสาหกรรมตะวันตกอย่างเป็นระบบได้ จะต้องส่งเสริมให้มีการวิจัย และการวิพากษ์วิจารณ์จุดแข็ง จุดอ่อน ความเหมาะสม ไม่เหมาะสมของแนวคิดเศรษฐกิจทางเลือกใหม่ ในด้านต่างๆอย่างเป็นระบบ เพื่อจะได้มีโอกาสช่วยกันพัฒนาแนวคิดทฤษฎีที่อาจเริ่มจากปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ให้เป็นแนวทางมีการพัฒนาระบบเศรษฐกิจใหม่ที่เหมาะสมกับสังคมไทยเป็นไปได้จริงอย่างมีเหตุผลรองรับได้ในทุกด้านมากขึ้น การเสนอคำขวัญว่าปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแบบลอยๆ เป็นโวหารที่ฟังดูดี แต่ไม่มีผลในการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างและนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจให้มีประสิทธิภาพ เป็นธรรมและยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม

ถ้าปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจะเป็นทางเลือกใหม่ได้ จะต้องใช้ในระดับการจัดระบบเศรษฐกิจใหม่ให้กับคนทั้งประเทศได้ จะต้องมีการปฏิรูปเชิงโครงสร้างเพื่อกระจายทรัพย์สินและรายได้ ทำให้คนจนซึ่งมีความเป็นอยู่ต่ำกว่าระดับพอเพียงได้มีความพอเพียงในปัจจัยพื ้นฐานที่จำเป็น (เช่น อาหาร ที่อยู่ ยา เสื้อผ้า เครื่องใช้ การศึกษา ฯลฯ) เสียก่อน ไม่ใช่เป็นเพียงแต่เสนอปรัชญาที่เหมาะสำหรับการเตือนสติคนรวยและคนชั้นกลาง แต่ในทางความเป็นจริงกลับเปิดกว้างให้ต่างคนต่างตีความไปตามความเชื่อและประ โยชน์ของกลุ่มตนอย่างที่ไม่มีการปฏิรูปเปลี่ยนแปลงใหม่ไปจากนโยบายการพัฒนาป ระเทศตามกระแสทุนนิยมโลกแบบที่ทักษิณและทุกรัฐบาลทำอยู่

วิทยากร เชียงกูล
ก้าวข้ามระบอบทักษิณ สู่เส้นทางปฏิรูปการเมือง เศรษฐกิจ. _ _ กรุงเทพฯ
บ้านพระอาทิตย์, 2550
ISBN 978-974-8003-90-0

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , , , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: