RSS

ระบบเศรษฐกิจใหม่ควรเป็นระบบสหกรณ์ผสมทุนนิยมที่มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรม

21 เม.ย.

การที่จะปรับปรุงแก้ไขและพัฒนาแนวทางการพัฒนาทางเลือกใหม่ที่ต่างไปจากระบบทุนนิยมผูกขาด จะต้องคิดถึงเศรษฐกิจมหภาคทั้งระบบ ที่จะประยุกต์ใช้สำหรับคนทั้งประเทศ รวมทั้งประชาชนที่อยู่ในภาคอุตสาหกรรม การค้า การบริการในเมือง ซึ่งปัจจุบันเป็นพนักงานและผู้ประกอบอาชีพอิสระรายย่อยจำนวนมากได้ด้วย ระบบเศรษฐกิจใหม่ควรเป็นระบบผสมผสานระหว่างระบบสหกรณ์และทุนนิยมที่มีการแข่งขันที่เป็นธรรม วิสาหกิจชุมชน รัฐวิสาหกิจและบริษัทมหาชนที่พนักงานและประชาชนถือหุ้นใหญ่ และมีตัวแทนเป็นฝ่ายบริหารด้วย ฯลฯ จึงจะช่วยให้เกิดเศรษฐกิจที่พอเพียงสำหรับคนจนส่วนใหญ่ได้

ระบบสหกรณ์เป็นระบบที่สมาชิกร่วมกันออม ร่วมกันผลิต ร่วมกันขาย ฯลฯ ได้กำไรก็มาแบ่งปันกันตามสัดส่วนที่เป็นธรรม เป็นระบบประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจที่ดีกว่าทุนนิยมล้วนๆ และสังคมนิยมล้วนๆ เพราะระบบทุนนิยมเป็นระบบส่งเสริมความมั่งคั่งของนายทุนส่วนน้อย เอาเปรียบคนส่วนใหญ่  และเอาเปรียบธรรมชาติสภาพแวดล้อม ขณะที่สังคมนิยมแบบวางแผนจากส่วนกลางก็มีปัญหาการเป็นระบบราชการที่ใหญ่โต เทอะทะ ขาดแรงจูงใจประสิทธิภาพ และเกิดการฉ้อฉลของเจ้าหน้าที่รัฐ ระบบรัฐวิสาหกิจก็มีปัญหาคล้ายๆกัน

ระบบสหกรณ์เป็นทางเลือกที่สาม ที่ลดการเอาเปรียบของนายทุนพ่อค้าคนกลาง และมีการบริหารแบบกระจายอำนาจอย่างเป็นประชาธิปไตยได้ดีกว่าระบบสหกรณ์สังคมนิยมแบบวางแผนจากส่วนกลางหรือรัฐวิสาหกิจ  ระบบสหกรณ์สามารถพัฒนาได้กว้างขวาง ไม่ใช่แค่สหกรณ์การเกษตร สหกรณ์ออมทรัพย์ ที่เรารู้จัก แต่ยังหมายรวมถึงสหกรณ์ผู้ผลิต ผู้บริโภคในทุกสาขา รวมทั้งการธนาคาร การประกันภัย  การประกันสุขภาพ สหกรณ์ร้านค้าส่ง ร้านค้าปลีก ซึ่งหลายประเทศทั้งในสหรัฐฯ แคนาดา ยุโรป และญี่ปุ่นได้มีการพัฒนาระบบสหกรณ์มานับร้อยปีอย่างได้ผล จนปัจจุบันระบบสหกรณ์มีสัดส่วนที่สำคัญทั้งในภาคเกษตรกรรม การเงิน การธนาคาร อุตสาหกรรม การค้า และบริการหลากหลายประเภท

ชุมนุมสหกรณ์ที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น สเปน อิตาลี ฯลฯ แต่ละชุมนุมมีพนักงานที่เป็นสมาชิกเจ้าของด้วยถึง 7-8 หมื่นคน มียอดรวมมูลค่าธุรกิจปีละหลายหมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

ระบบสหกรณ์ช่วยลดความเหลื่อมล้ำต่ำสูง และลดปัญหาความยากจนได้มาก และปัจจุบันได้มีการรื้อฟื้นระบบสหกรณ์ขึ้นมาใหม่ เป็นแนวทางพัฒนาทางเลือกใหม่ที่สำคัญในเวเนซุเอลา บราซิล และประเทศโลกที่สามอื่นๆ รัฐบาลที่ก้าวหน้าพยายามพัฒนาระบบสหกรณ์และระบบสภาหมู่บ้าน สภาชุมชนที่ประชาชนมีประชาธิปไตยมีส่วนร่วมที่แท้จริงเพิ่มขึ้น  เพราะเป็นแนวทางที่จะแก้ไขปัญหาความยากจน และพัฒนาประเทศได้ดีกว่าแนวทางทุนนิยมอุตสาหกรรมและรัฐวิสาหกิจ

เราอาจนำแนวคิดการพัฒนาทางเลือกอื่นๆ เช่น เศรษฐศาสตร์ชาวพุทธ เศรษฐศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์สภาพแวดล้อม สังคมนิยมประชาธิปไตย ระบบคนงานเป็นเจ้าของบริษัท  รัฐสวัสดิการ แนวการพัฒนาที่เน้นความสุขประชาชาติแทนผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชน ฯลฯ มาผสมผสานกับแนวความคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่ควรอยู่บนพื้นฐานของระบบสหกรณ์ได้  แต่ต้องมองในเชิงเปลี่ยนแปลงระบบโครงสร้างเศรษฐกิจทั้งระบบ  ไม่ใช่อธิบายเป็นแค่ปรัชญาการดำเนินชีวิต ซึ่งเป็นเรื่องทางความคิดจิตใจที่วัดได้ยาก และตีความได้ต่างๆ นานาตามอัตวิสัยของแต่ละคน

หากจะให้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงพัฒนาได้ เราจะต้องเปิดใจกว้าง วิเคราะห์เศรษฐกิจสังคมไทยอย่างเป็นจริง มองทั้งด้านบวกและข้อจำกัดต่างๆ ช่วยกันคิดค้น วิจัยทดลอง ผสมผสานกับแนวคิดอื่นๆ ที่น่าจะนำมาประยุกต์ใช้สำหรับเป็นทางเลือกการพัฒนาเศรษฐกิจไทยได้อย่างเหมาะสมที่สุด และพัฒนาเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงให้เป็นแนวคิดการพัฒนาทางเลือกใหม่ที่ใช้ได้ทั้งระบบ คือ ใช้กับภาคอุตสาหกรรม การค้า การบริการ และภาคที่สัมพันธ์กับต่างประเทศได้ด้วย  โดยแทนที่จะใช้คำว่า เศรษฐกิจพอเพียง อาจจะใช้คำว่า เศรษฐกิจแบบสหกรณ์ การพึ่งพาตนเอง เพื่อความเป็นธรรม และยั่งยืน  ซึ่งมีความหมายที่ครอบคลุมและสะท้อนความเป็นระบบเศรษฐกิจมากกว่าคำว่า ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงก็ได้

วิทยากร เชียงกูล
ก้าวข้ามระบอบทักษิณ สู่เส้นทางปฏิรูปการเมือง เศรษฐกิจ. _ _ กรุงเทพฯ
บ้านพระอาทิตย์, 2550
ISBN 978-974-8003-90-0

 

ป้ายกำกับ: , , , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: