RSS

Category Archives: เศรษฐกิจจีนในระบบเ

เศรษฐกิจจีนในระบบเศรษฐกิจโลก

ข้อสังเกตเกี่ยวกับการศึกษาเรื่องเศรษฐกิจจีนยุคปัจจุบัน (เนื้อหาบทที่ 1)


1.  ข้อสังเกตเกี่ยวกับการศึกษาเรื่องเศรษฐกิจจีนยุคปัจจุบัน 

  •  
    1. ตัวเลขความเจริญเติบโตของผลิตภัณฑ์ มวลรวมภายในประเทศ GDP สะท้อนเพียง

แค่มูลค่ารวมของสินค้าและบริการที่มีการผลิตและซื้อขายในประเทศในรอบปีเท่านั้น ไม่ได้แปลว่าทุกคนจะร่ำรวยขึ้นเท่ากันตามตัวเลขดังกล่าว เช่น ภาคอุตสาหกรรม โตในอัตราที่สูงกว่าภาคเกษตรมาก ทั้งจีนเป็นประเทศที่มีความแตกต่างทางฐานะเศรษฐกิจ ระหว่างมณฑล และ เมืองต่าง ๆ และระหว่างกลุ่มชนอย่างมากมาย GDP เติบโตสูงจึงให้ประโยชน์คนต่างกัน นอกจากนี้ GDP บางส่วนก็สะท้อนการลงทุน และการค้าของบริษัทข้ามชาติจากประเทศอื่นด้วย (กรณีของไทยก็คล้ายกัน)

  •  
    1. ตัวเลขการส่งออกของจีน (เช่น เดียวกับของไทย) เป็นตัวเลขที่รวมตัวเลขของการเข้า

มาลงทุน , สั่งสินค้าต่างประเทศเข้ามาประกอบ และ ส่งออกไปใหม่ ของบริษัทข้ามชาติจากประเทศอื่น เป็นสัดส่วนที่สูง  ซึ่งยังไม่มีการจำแนกตัวเลขเหล่านี้อย่างจริงจัง การคิดอย่างง่าย ๆ ว่าตัวเลขส่งออก คือรายได้เข้าประเทศทั้งหมดไม่ถูกต้อง ในระบบเศรษฐกิจที่เปิดให้บริษัทข้ามชาติเข้ามาลงทุนและค้าขายได้อย่างเสรี เช่น จีนและไทย การส่งออกจำนวนมากเป็นการส่งออกของบริษัทข้ามชาติ เราต้องวิเคราะห์ตัวเลขการสั่งเข้า , ทุนที่ไหลเข้ามา, ทุนที่ไหลออกไป การจ้างงาน , การใช้ทรัพยากรภายในประเทศ , และตัวเลขอื่น ๆ ประกอบด้วย จึงจะเข้าใจฐานะทางเศรษฐกิจของแต่ละประเทศได้ใกล้เคียงความเป็นจริง

  •  
    1. จีนเป็นประเทศที่กว้างใหญ่ การขนส่งภายในประเทศต้องเสียค่าใช้จ่ายสูง มีกฎเกณฑ์

การค้าและการเก็บภาษีของมณฑล ,และเมืองต่าง ๆ ที่แตกต่างกันมาก หลายมณฑลก็ยากจนและแต่ละมณฑลพยายามจะปกป้องผลประโยชน์ของตน ทำให้แนวคิดของผู้นำรัฐบาลไทย หรือนักธุรกิจบางคน ที่คิดว่าจีนจะเป็นตลาดใหญ่ของคน 1,300 ล้านคน เป็นการมองด้านเดียวอย่างผิวเผินเกินไป ดังจะเห็นได้จากกรณีรัฐบาลไทยรีบเปิดเสรีการค้าผักและผลไม้กับจีน ปรากฏว่าจีนส่งเข้าไทยสะดวกและเพิ่มการส่งออกมาให้ไทยได้สูงกว่าที่ไทยสามารถขายผักผลไม้ให้จีนได้หลายเท่า ซึ่งสะท้อนว่าไทยยังขาดองค์ความรู้เรื่องเกี่ยวกับจีน

      เราควรมองว่าจีนคือ ผู้ผลิตผู้ขายรายใหญ่ ที่ผลิตสินค้าหลายอย่างได้ต้นทุนต่ำกว่าไทย และสามารถที่จะส่งไปขายในไทยและประเทศอื่น แบบทุ่มตลาดได้ด้วย  ดังนั้นการที่รัฐบาลจะทำสัญญาเปิดเสรีการค้ากับใครรายการไหน เมื่อไหร่นั้น เราควรศึกษาเรื่องเศรษฐกิจการเมืองของประเทศนั้นให้เข้าใจรายละเอียดเสียก่อน ไม่ควรผลีผลามรีบเซ็นสัญญาเปิดการค้าเสรี  ในขณะที่คนไทยส่วนใหญ่ยังไม่ใช่ผู้ผลิตที่เข้มแข็ง และเป็นผู้บริโภค ชอบซื้อของคนอื่นมากกว่า

      4.  มีแนวโน้มเอียงทางจิตวิทยาและวิธีคิดของคนไทยเชื้อสายจีนจำนวนหนึ่ง ที่มักมองจีนอย่างชื่นชม หรือมองจีนในแง่ดีอย่างสุดโต่งเกินไป เราควรจะมองจีนจากสภาพโลกความเป็นจริงอย่างวิพากษ์วิจารณ์ ทั้งจุดแข็งและจุดอ่อน และมองว่าจีน (เช่นเดียวกับทุกประเทศ) ต้องรักษาผลประโยชน์ของตนเป็นเรื่องหลัก การคาดหมายว่าจีนจะรู้สึกเป็นมิตรกับไทยมากเป็นพิเศษ  เป็นการใช้อารมณ์ความรู้สึกตัดสิน มากกว่าการพิจารณาความเป็นจริงทางเศรษฐกิจการเมืองของโลกทุนนิยมปัจจุบัน ที่มีการแข่งขันกันสูงมาก การร่วมมือเพื่อผลประโยชน์ร่วมกัน ก็มีความจำเป็น และเป็นส่วนหนึ่งของการแข่งขันในระบบทุนนิยมโลก ไทยมีผลประโยชน์ที่ต่างจากจีน (และทุกประเทศ) เราจึงต้องรู้เท่าทันโลก ไม่วิเคราะห์สถานการณ์แบบเอนเอียงสุดโต่ง

      5.  สถิติทางเศรษฐกิจที่กล่าวถึงจะเป็นเฉพาะของจีนแผ่นดินใหญ่ ไม่รวม ฮ่องกง , มาเก๊า ซึ่งยังถือเป็นเขตเศรษฐกิจต่างหาก เนื่องจากหนังสือเล่มนี้ได้ข้อมูลมาจากหลายทาง สถิติในบทความที่ต่างกันจึงอาจจะคลาดเคลื่อนไม่ตรงกันบ้าง แต่จุดมุ่งหมายของสถิติที่นำมากล่าวไว้เพื่อเปรียบเทียบการให้เห็นขนาดการเติบโตตามช่วงเวลาที่ต่างกัน หรือเพื่อเปรียบเทียบกับประเทศอื่น ๆ เท่านั้น ไม่ใช่เพื่อท่องจำ การคลาดเคลื่อนเล็กน้อยจึงไม่ใช่ประเด็นสำคัญเท่ากับความ   เข้าใจการเปลี่ยนแปลงในเชิงเปรียบเทียบ 

 

เศรษฐกิจจีนในระบบเศรษฐกิจโลก (สารบัญ)


สารบัญ 

คำนำ 

  1. ข้อสังเกตเกี่ยวกับการศึกษาเรื่องเศรษฐกิจจีนยุคปัจจุบัน

 

  1. ทรัพยากรและประชากรจีน

 

  1. ฐานะและบทบาททางเศรษฐกิจของจีนและผลกระทบต่อไทย

 

  1. เศรษฐกิจจีน

 

  1. การค้าและการลงทุนระหว่างจีนกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 

  1. ความเสี่ยงจากเศรษฐกิจฟองสบู่ ของ สหรัฐและจีน

 

  1. จีนเตรียมแตะเบรกหยุดความร้อนแรงของการเติบโตเศรษฐกิจ

 

  1. ความร่วมมือจีน – ไทย  มิตรภาพและสันติสุขต้องอยู่บนความเที่ยงธรรม
 

เศรษฐกิจจีนในระบบเศรษฐกิจโลก (คำนำ)


เศรษฐกิจจีนในระบบเศรษฐกิจโลก

วิทยากร    เชียงกูล 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

คำนำ

      หนังสือเล่มนี้มีจุดมุ่งหมายหลักในการเผยแพร่ความรู้เรื่อง เศรษฐกิจสังคมจีนสมัยใหม่ ซึ่งยังเป็นเรื่องที่ขาดแคลนในสังคมไทย ทั้ง ๆ ที่จีนกำลังเติบโตเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว และมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลกรวมทั้งไทยสูงมาก   ข้อมูลข่าวสาร เรื่อง จีนเท่าที่เรามีอยู่ ส่วนใหญ่จะเป็น เรื่อง  ทางประวัติศาสตร์ ,     วัฒนธรรม และวรรณกรรม ส่วนข้อมูลเศรษฐกิจสังคมสมัยใหม่ ยังมีน้อย  หรือบางส่วนเป็นข้อมูลที่เอนเอียงด้านใดด้านหนึ่ง  ไม่ค่อยได้มีการวิเคราะห์ทั้งจุดแข็งและจุดอ่อนอย่างเป็นกลาง  , และมีความสมดุลรอบด้านมากนัก 

      จุดมุ่งหมายต่อมา คือ  เพื่อสนับสนุนงานของ วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม   มหาวิทยาลัยรังสิต ที่ผมรับผิดชอบเป็นคณบดีอยู่ วิทยาลัยเพื่อการค้นคว้าเผยแพร่แนวคิดใหม่ด้านการพัฒนาสังคมแห่งนี้  นอกจากจะเปิดหลักสูตรปรัชญาการเมืองและเศรษฐศาสตร์  และหลักสูตรผู้นำทางสังคมธุรกิจและการเมืองในระดับปริญญาตรีแล้ว ยังเปิดหลักสูตร “จีนในระบบเศรษฐกิจโลก” ในระดับประกาศนียบัตรและปริญญาโทในเดือนมิถุนายน 2547  นี้ด้วย

      หลักสูตร “จีน ฯ ”  จะเน้นศึกษาเรื่องเศรษฐกิจธุรกิจ การเมือง สังคมจีนสมัยใหม่  หลักสูตรโดยใช้ภาษาไทยเป็นสื่อการสอน นี่เป็นหลักสูตรแรกในประเทศไทย  ที่เกิดได้เพราะได้รับความร่วมมือของอาจารย์จาก จุฬา  ธรรมศาสตร์  สถาบัน  หน่วยงาน ตลอดจนนักวิชาการอิสระ หลายสิบคน ทุกคนเห็นพ้องกันว่าเป็นความจำเป็นเร่งด่วนที่เราต้องช่วยกัน ต่อเติมความรู้เรื่องจีนที่สังคมไทยมีอยู่เป็นส่วน ๆให้เห็นภาพรวมชัดขึ้น เพื่อสนองความต้องการความรู้เรื่องจีนที่กำลังมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

      หลักสูตรจีนในระบบเศรษฐกิจโลกนี้จะใช้วิธีการบรรยาย , การสัมมนา , พูดคุย แลกเปลี่ยน, การเขียน แปล บทความ , หนังสือ , การวิเคราะห์รายงาน , การวิจัย การไปศึกษาดูงาน ฯลฯ เป็นกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันที่อาจารย์และนักศึกษา จะช่วยกัน สร้างและเผยแพร่ ความรู้เรื่องจีน ที่เป็นประโยชน์ แก่สังคมไทยและสังคมโลก เราเชื่อว่าความรู้ที่มีประโยชน์ใช้งานได้ คือความรู้ที่ผู้เรียนจะต้องวิเคราะห์ , สร้างใหม่ , ประยุกต์ใช้เป็น  เราจึงคาดหมายว่าผู้ที่สนใจจะเข้าร่วมโครงการนี้ จะต้องสนใจอ่าน , วิจัย ,เรียนรู้ด้วยตนเองและมีส่วนร่วมแลกเปลี่ยนและสร้างความรู้ไปพร้อมกับอาจารย์ด้วย ไม่ใช่แค่การฟังและจดจำข้อมูลสำเร็จรูปที่เป็นการศึกษาแบบเก่า มีประโยชน์ค่อนข้างจำกัด

      โครงการ “จีนในระบบเศรษฐกิจโลก”  ของเรา จะเปิดกว้าง รับผู้ที่สนใจจะเข้าเรียนบางวิชาที่เราจะเปิดสอนนักศึกษาปริญญาโทอยู่แล้ว โดยไม่จำกัดวุฒิ เฉพาะผู้ที่ต้องการจะลงทะเบียนเรียนเพื่อให้ได้ปริญญาโท ( 2 ปี  42  หน่วยกิต) หรือ ประกาศนียบัตรชั้นสูง ( 1 ปี )  เท่านั้นที่จะต้องมีพื้นฐานปริญญาตรี (จากแขนงใดก็ได้) ถ้าไม่รู้ภาษาจีน ก็ควรรู้ภาษาอังกฤษ    อ่านบทความและหนังสือภาษาอังกฤษได้ และหรือ มีพื้นความรู้การวิเคราะห์ทางสังคมศาสตร์ หรือความรู้เรื่องจีนมากพอที่จะเขียนรายงานและทำวิทยานิพนธ์เรื่องเกี่ยวกับจีนในระบบเศรษฐกิจโลกได้

      หนังสือเล่มนี้ประกอบไปด้วย บทความและคำบรรยายที่ผมเคยทำไว้ เมื่อ 1 – 2 ปี          ที่แล้ว  2 ชิ้น นอกนั้นเป็นงานใหม่ที่อาศัยข้อมูลจากหนังสือและบทความล่าสุดเท่าที่จะหาได้ ผมใช้ปี ค.ศ. ในบทความ ซึ่งเป็นการใช้แบบสากลที่ประเทศจีนเองก็ใช้อยู่  หากจะเทียบปี พ.ศ. ก็ต้อง จะใช้ 543  บวก (เช่นปี 2000  คือ  พ.ศ. 2543)  หวังว่าหนังสือเล่มนี้จะช่วยเสริมพื้นฐาน    องค์ความรู้และสร้างความสนใจในการศึกษาค้นคว้า เผยแพร่ เรื่องเศรษฐกิจสังคมจีน ให้กว้างขวางลึกซึ้งขึ้นต่อ ๆ ไป 

วิทยากร   เชียงกูล

วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม

มหาวิทยาลัยรังสิต

              มีนาคม 2547 

รายละเอียดเรื่อง หลักสูตร   “จีนในระบบเศรษฐกิจโลก” ติดต่อได้ที่วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต เมืองเอก โทร. 02-9972220  ต่อ 1139 , 1140 , 1363 , 1364 หรือ CSI_EDU@YAHOO.COM หรือบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยรังสิต อาคารสาธรธานี 1 ชั้น 8  (ใกล้สถานีรถไฟฟ้าช่องนนทรีย์) WWW.SATHORN.NET