RSS

Tag Archives: ทุนนิยม

การค้าแบบเสรีแบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา


วิทยากร เชียงกูล

ประเทศที่รวยกว่าสอนให้ประเทศอื่นๆเชื่อว่า การเปิดรับการลงทุนและการค้าเสรีจะทำให้เกิดการแข่งขันเพื่อประสิทธิภาพ ที่ทำให้ทุกคนได้ซื้อสินค้าในราคาต่ำ และทุกประเทศจะเจริญเติบโตไปด้วยกัน แต่จริงๆ ก็คือ การเปิดทางบริษัทข้ามชาติของประเทศร่ำรวย เข้าไปหาประโยชน์ในประเทศที่อ่อนแอกว่าได้อย่างเสรี แบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา ที่คนมือยาวกว่าแข็งแรงกว่า

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , ,

นโยบายพัฒนา ที่จะลดผลกระทบทางลบของทุนนิยมโลก และสร้างกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่สร้างสรรค์และยั่งยืนกว่า


วิทยากร เชียงกูล

1) แทนที่จะมอง “ทุน” ในแง่การสะสมหรือกู้ยืมเงินมาลงทุน เพื่อการผลิตสินค้าและบริการไปขาย ตามแบบที่เศรษฐศาสตร์กระแสหลักมอง ประเทศกำลังพัฒนาควรตระหนักถึงทุนทางธรรมชาติ (Natural Capital) เช่น ป่าไม้ ทรัพยากรต่างๆ ความหลากหลายทางชีวภาพ ธรรมชาติและความสวยงาม ฯลฯ ทุนทางปัญญาและวัฒนธรรม (Intellectual and Cultural Capital) เช่น ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปะวัฒนธรรม ศาสนา ความเชื่อ ขนบธรรมเนียมประเพณี ที่ช่วยให้ชุมชนอบอุ่น เข้มแข็ง มีวินัย มีจริยธรรม มีจิตสำนึกต่อส่วนรวมร่วมกัน ทุนนิยมเหล่านี้โดยส่วนใหญ่แล้วเป็นทุนของสังคม (Social Capital) โดยส่วนรวม ไม่ใช่ของเจ้าของคนใดคนหนึ่ง วัดได้ยากแต่มีอยู่จริง และเป็นทุนที่ให้ประโยชน์ต่อวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนจริง ทุนประเภทนี้มีอยู่มากมายในชุมชนเกษตรแบบดั้งเดิม และในประเทศที่พัฒนาเศรษฐกิจสมัยใหม่ช้าหน่อย เช่น ภูฏาณ แต่ถูกทำลายไปมากในชุมชนและประเทศที่พัฒนาแบบทุนนิยมอุตสาหกรรมมาก

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , ,

การยึดถือชุมชนท้องถิ่นเป็นศูนย์กลาง


วิทยากร เชียงกูล
การตัดสินใจและกิจกรรมทางเศรษฐกิจ การเมือง วัฒนธรรมใดที่ทำในท้องถิ่น เช่น ระบบเก็บภาษีและจัดสรรการใช้ทรัพยากรของคนในชุมชน เรื่องการศึกษา ศาสนา สาธารณสุข สวัสดิการสังคม ฯลฯ ต้องทำที่ระดับท้องถิ่น โดยการมีส่วนร่วมของประชาชนโดยตรงเสมอ ส่วนกิจกรรมบางอย่างที่จำเป็นต้องร่วมมือกันทำ ในระดับภูมิภาค ระดับประเทศหรือระดับโลก (เช่น  การแก้ปัญหาโลกร้อน ปัญหาโรคระบาด) ถือเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ต้องทำไป เพื่อเป็นการสนับสนุนชุมชนท้องถิ่น ไม่ใช่แค่เพื่อประโยชน์ของบริษัทข้ามชาติ หรือนักการเมือง

หลักการนี้เน้นสิทธิในการตัดสินใจด้วยตัวเองของประชาชน ชุมชนและประเทศ ตราบเท่าที่ไม่ไปละเมิดสิทธิทำนองเดียวกับของผู้อื่น

    สิทธิของชุมชนท้องถิ่น จะได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมโดย

1. การเป็นเจ้าของ ผู้ควบคุมทรัพยากรและสินทรัพย์ ที่ใช้ในการผลิตทางเศรษฐกิจ โดยชุมชนและโยประเทศ ไม่ใช่โดยบริษัทข้ามชาติ

2. ระบบการออกกฎหมายในระดับท้องถิ่น  ที่ซึ่งรัฐบาลกลางระดับชาติ มีหน้าที่สนับสนุนรัฐบาลท้องถิ่น ให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนา ที่ชุมชนท้องถิ่นเป็นผู้กำหนดเอง

3. การพึ่งตนเองได้ในระดับท้องถิ่นและระดับชาติ ในการใช้ทรัพยากร แรงงานของท้องถิ่นและของชาติ เพื่อตอบสนองความต้องการที่จำเป็นของประชาชน (เช่น เรื่องอาหาร ที่อยู่อาศัย ยา ฯลฯ) เพื่อลดการพึ่งพิงคนภายนอก ประชาชนในท้องถิ่นควบคุมการผลิตได้ด้วยตนเอง ลดการถูกเอารัดเอาเปรียบ ลดปัญหาการแข่งขันแบบคนชนะได้ทุกอย่าง ซึ่งเป็นหลักสำคัญของระบบทุนนิยมโลก แต่ชุมชนท้องถิ่นและประชาชนในประเทศ ก็ยังคงสร้างความสัมพันธ์แบบร่วมมือ และแข่งขันอย่างสันติวิธีกับคนนอกถิ่น และประชาชาติอื่น ที่เป็นประโยชน์ร่วมกัน ไม่ว่าจะในด้านการค้า การแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม การแบ่งปันในเรื่องข้อมูลข่าวสารและเทคโนโลยี

4. การเน้นการผลิตและการบริโภคในระดับท้องถิ่น ยังมุ่งลดการค้าระหว่างประเทศระยะไกล ที่ไม่จำเป็นหรือจำเป็นน้อย ช่วยประหยัดการใช้พลังงาน ประหยัดการเดินทางทำงานไกลภูมิลำเนา ลดค่าใช้จ่ายการขนส่ง การจัดจำหน่าย ลดการทำงายสภาพแวดล้อม รวมทั้งทำให้ผู้บริโภค ได้บริโภคอาหารที่สดและปลอดภัยกว่าด้วย

 

ที่มา
วิทยากร เชียงกูล
อนาคตเศรษฐกิจโลกและทางออกของไทย. – กรุงเทพ ฯ : บ้านพระอาทิตย์, 2550.
176 หน้า.
ISBN 978-974-13-0621-3

 

ป้ายกำกับ: , , , , ,

ภารกิจของชาวพุทธในระบบเศรษฐกิจโลก 2


วิทยากร เชียงกูล
เรียบเรียง เกิดอะไรขึ้นเมื่อชีวิตในชนบทล่มสลาย และผู้คนซึ่งเคยพึ่งพาทรัพยากรในท้องถิ่นที่ใกล้เคียงกันได้ ต้องมาผูกติดกับระบบเศรษฐกิจทุนนิยมโลก? ขอให้ดูตัวอย่างการสร้างที่อยู่อาศัยแบบท้องถิ่น ซึ่งโครงสร้างอาคารต่างๆ เคยถูกสร้างด้วยวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น หินในฝรั่งเศส ดินในแอฟริกาตะวันตก อิฐตากแห้งด้วยแสงแดดในทิเบต ไม้ไผ่และใบจากฟิลิปปินส์ ฯลฯ เมื่อบ้านแบบท้องถิ่นเหล่านี้ต้องหลีกทางให้กับวิธีการสร้างบ้าน “สมัยใหม่” ในระบบโลกาภิวัฒน์ วัสดุท้องถิ่นที่เคยมีเหลือเฟือถูกทอดทิ้งไม่ได้นำมาใช้งาน แต่ประชาชนต้องแข่งขันกันซื้อวัสดุสมัยใหม่ ปูน เหล็ก ไม้สำเร็จรูป ซึ่งราคาสูงขึ้นอย่างราดเร็ว

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , ,

ภารกิจของชาวพุทธในระบบเศรษฐกิจโลก 1 : ผลกระทบของกระแสโลกาภิวัฒน์


วิทยากร เชียงกูล
เรียบเรียง    กว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา ข้าพเจ้ามีความสัมพันธ์กับชุมชนชาวพุทธ ทั้งในสังคมเกษตรแบบดั้งเดิม และในโลกตะวันตกที่เป็นแบบทุนนิยมอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง ประสบการณ์เหล่านั้นทำให้ข้าพเจ้าตระหนักว่า การพัฒนาอุตสาหกรรมในสังคมโลก ไม่เพียงแต่เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของเราเท่านั้น แต่ยังเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ (วิธีที่เรามองโลก) ของเราอีกด้วย ข้าพเจ้ายังได้เรียนรู้ด้วยว่า หากเราต้องการหลีกเลี่ยงการตีคำสอนของพุทธศาสนาอย่างผิดๆ เราจะต้องพิจารณาอย่างใกล้ชิด ถึงความแตกต่างระหว่างสังคมที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจโลกแบบพัฒนาอุตสาหกรรม และสังคมที่ยังคงมีส่วนที่เป็นระบบเศรษฐกิจท้องถิ่นมากกว่า

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , ,

หลักการปลอดภัยไว้ก่อน..กับเศรษฐกิจสังคม


วิทยากร เชียงกูล    โลกทุนนิยมที่ครอบงำโดยบรรษัทข้ามชาติ มีการค้นคว้าทดลองและนำวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้เพื่อเพิ่มผลผลิตสินค้าและบริการสู่ตลาดมาก เกิดการเปลี่ยนแปลงในเรื่องการใช้ชีวิตและการบริโภคของประชาชน เกิดการทำลายทรัพยากรและสภาพแวดล้อม เช่น ท้องฟ้า ทะเล แม่น้ำลำคลอง มีมลภาวะมากขึ้น เกิดภาวะโลกร้อน สภาพอากาศแปรปรวน ฯลฯ เพิ่มขึ้น ทั้งการใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ ยังอาจทำให้ผลกระทบด้านลบในระยะยาวอีกหลายอย่าง ที่เรายังไม่มีความรู้มากเพียงพอ แต่บรรษัทข้ามชาติรีบนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีใหม่ๆเช่น พลังงานนิวเคลียร์ การตัดแต่งพันธุกรรม ยา และสารอาหารใหม่ๆฯลฯ มาใช้เพียงเพื่อผลกำไร โดยยังไม่ได้มีการวิจัย หรือยังไม่ทราบถึงผลด้านลบในระยะยาว

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , ,

ความเสมอภาคกับเศรษฐกิจสังคม


วิทยากร เชียงกูล
ระบบทุนนิยมโลก ทำให้เกิดความไม่เสมอภาคระหว่างประเทศร่ำรวยกับประเทศยากจน ระหว่างคนรวยกับคนจนในประเทศส่วนใหญ่ ระหว่างคนต่างชาติต่างพันธุ์ ระหว่างคนต่างชั้นทางสังคม และระหว่างผู้หญิงกับผู้ชาย การเพิ่มความเหลื่อมล้ำต่ำสูงระหว่างชาวโลกด้วยกัน ช่วยเพิ่มความตึงเครียด ความขัดแย้ง ความรุนแรง และสงครามย่อยๆทั่วโลก รวมทั้งการบิดเบือนการใช้ทรัพยากรของโลก เพื่อกำไรและการบริโภคฟุ่มเฟือยของคนรวยส่วนน้อย การทำลายทรัพยากรสภาพแวดล้อม และการทำให้คนจนพึ่งพาธรรมชาติและพึ่งพาตนเองได้ลดลง อดอยากขาดแคลนเพิ่มขึ้น

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , ,