RSS

Tag Archives: พระจันทร์เสี้ยว

วิเคราะห์สังคมไทย – ชีวิตและทัศนะของวิทยากร เชียงกูล


+ เท่าที่มองสภาพสังคมไทย เคยสรุปหรือเคยคิดว่าเป็นสังคมประเภทไหน อย่างที่เขาเคยถกเถียงกันเรื่องว่า ไทเป็นกึ่งศักดินากึ่งเมืองขึ้น หรือเป็นทุนนิยมไปแล้วตอนนั้น

ผมว่า มันเป็นทุนนิยมที่มีลักษณะเป็นบริวารนะ เราจะไปวิเคราะห์ว่าเป็นทุนนิยมแบบที่พัฒนาแล้วไม่ได้ ต้องมองว่ามีลักษณะบริวารหรือลักษณะที่เป็นเมืองขึ้นสมัยใหม่ลักษณะของทุนนิยมที่เป็นบริวาร รูปแบบในการเอาเปรียบชาวไร่ชาวนาทำได้หลายอย่าง ไม่จำเป็นที่ว่าจะต้องทำให้ชาวไร่ชาวนาหมดตัวจนกระทั่งต้องเป็นแรงงานรับจ้างเสมอไป คือ อาจคงให้ชาวไร่ชาวนายังคงเป็นชาวไร่ชาวนาขนาดเล็กไว้ เพราะว่าความสัมพันธ์แบบนี้ได้ประโยชน์กับเจ้าของทุนและรัฐมากกว่า การขูดรีดก็ทำผ่านกลไกราคา ผ่านการทำสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ผ่านการกู้ยืมได้กำไรจากดอกเบี้ย ผ่านภาษี ผ่านอะไรต่างๆแทน

Read the rest of this entry »

Advertisements
 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , , ,

ชีวิตและทัศนะของวิทยากร เชียงกูล


ตัดทอนเรียบเรียงขึ้นใหม่จากคำสัมภาษณ์ของคณะวิจัยจากจุฬาฯ เรื่อง “ประชาธิปไตยจากคำบอกเล่า” โครงการของอาจารย์กนก วงศ์ตระหง่าน ผู้สัมภาษณ์มี 3 คน เป็นนักกิจกรรมรุ่น 14 ตุลาคม หรือหลังจากนั้น บรรยากาศจึงเป็นการคุยกันใช้เวลาหลายชั่วโมง คำสัมภาษณ์ทำไว้ราวปลายปี 2524 หรือต้นปี 2525 นำมาแก้ไขและเรียบเรียงใหม่เดือนสิงหาคม 2533)

ภูมิหลัง

+ ขอทราบประวัติส่วนตัวเกี่ยวกับครอบครัว ชีวิต ตอนเรียนหนังสือ แล้วก็ตอนที่อยู่มหาวิทยาลัย

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , , ,

ชีวิตและทัศนะของวิทยากร เชียงกูล – การพัฒนาและปัญหา


+ ในฐานะที่ทำงานทางด้านเศรษฐกิจมาตลอด มีความเห็นเกี่ยวกับทางด้านแผนฯ 5 ในปัจจุบันนี้อย่างไร

ผมว่าแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมฯ นี่นะ มันไม่ค่อยมีความหมายเท่าไหร่า เพราะว่า สภาพัฒนาฯจริงๆฯ แล้วไม่ได้ควบคุมชี้นำได้จริง เสร็จแล้วก็ปล่อยให้ข้าราชการตามกระทรวง จังหวัด อำเภอ ตำบลที่มีอยู่เดิมทำ ถึงจะเสนอดีอย่างไรก็ตามที มันไม่ค่อยได้ผล แต่ว่าแผนฯ 5 มันก็มีลักษณะที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น เช่น เน้นอำเภอยากจน  แต่ว่าจริงๆแล้วก็ยังทุ่มเทเงินส่วนใหญ่เพื่อเพิ่มผลผลิตน่ะ ไปสร้างชลประทาน สร้างอะไรต่างๆขึ้นมา แต่ไม่ได้แก้โครงสร้าง คือ  เขาคิดว่าเขาแก้โครงสร้าง เขาวิจารณ์ตัวเองนะว่า พัฒนาที่ผ่านมานี้ล้มเหลว คนส่วนใหญ่ไม่ได้รับผลประโยชน์ เราจะต้องแก้ไขอะไรอย่างนั้นอย่างนี้ เขาพูดจาดีมากเลยจุดหมายของเขาน่ะ (หัวเราะ) แต่วิธีการ พอไปอ่านวิธีการแล้ว ไม่เห็นว่าที่เขาเสนอออกมาจะไปบรรลุจุดมุ่งหมายที่เขาต้องการได้

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , , ,

วรรณกรรม ช่วงก่อน 14 ตุลาคม


วิทยากร เชียงกูล

บทความนี้ผู้เขียนตั้งใจเขียนถึงวรรณกรรมช่วงปี 2506-2516 ในลักษณะบันทึกความทรงจำจากประสบการณ์การเป็นนักอ่าน นักเขียน ในช่วงระยะเวลาดังกล่าวเป็นหลัก ผู้เขียนเขียนบทความนี้ขึ้น ขณะที่ศึกษาต่ออยู่ที่ประเทศเนเธอแลนด์ และไม่มีเวลาที่จะไปค้นคว้าตรวจสอบหลักฐานโดยเฉพาะที่เกี่ยวกับปี พ.ศ.มากนัก แต่ก็หวังว่าข้อเขียนจากความทรงจำในลักษณะนี้จะเป็นภาพคร่าวๆ ที่พอจะเป็นแนวทางให้ผู้ที่สนใจและมีเวลาค้นคว้าได้ทำงานต่อไปภายหลังได้

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , ,

ปัญหาของชาวนา – ชีวิตและทัศนะของวิทยากร เชียงกูล


+ ในช่วงปี 2516 – 2519 ที่ชาวนาเข้าประท้วงในกรุงเทพฯ มีความเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้อย่างไรบ้าง แล้วในฐานะที่เคยเขียนเรื่องปัญหาเกี่ยวกับชาวนา เรื่องทางออกของชาวนา ปัญหาพื้นฐานของชาวนา คิดว่าปัญหาจริงๆของชาวนาเกิดขึ้นจากอะไร จะแก้ไขตรงจุดไหนบ้าง

ผมเขียนหนังสือเป็นเล่มไว้แล้วนะ (หัวเราะ) ผมว่าปัญหาหลักคือ เสียเปรียบนั่นแหละ ปัญหาคือ เขาทำงานแล้วถูกเอาเปรียบในหลายด้าน ด้านราคาพืชผลที่ขายได้ ด้านต้องเป็นหนี้สิน เสียดอกเบี้ย เสียภาษีพรีเมี่ยมข้าว อะไรต่างๆ สรุปคือ แล้วสังคมปัจจุบันเป็นสังคมที่เอาเปรียบพวกชาวนา สังคมมีการพัฒนาเศรษฐกิจในแง่ผลผลิตประชาชาติต่อปีเพิ่มสูงขึ้นจริง แต่ความมั่งคั่งเหล่านี้มันไม่ได้กระจายกลับสู่คนส่วนใหญ่ ทั้งที่ประเทศเราส่งพืชพลเป็นสินค้าออกปีละมากๆ เป็นประเทศด้อยพัฒนาเพียงไม่กี่ประเทศที่สามารถส่งอาหารได้ ประเทศด้อยพัฒนาส่วนใหญ่มีอาหารไม่พอกิน มีประมาณ 6 ประเทศแค่นั้นเองในหมู่ประเทศด้อยพัฒนาที่มีอาหารเหลือกินส่งไปขายได้ ทางแก้ต้องให้ชาวนาเขามีสิทธิมีประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจด้วย ไม่ใช่แค่สิทธิเลือกตั้งคนอื่นไปเป็นผู้แทนตน ผมคิดว่าต้องรวมตัวเป็นสหกรณ์ทุกระดับเลยนะ รวมทั้งสหกรณ์ส่งออกได้ด้วย คือ ตัดพ่อค้าคนกลางให้เหลือน้อยที่สุด ให้เขาสามารถส่งออกข้าวได้เอง เพื่อทำกำไรต่างๆ จะได้ปันส่วนกัน แต่ปัจจุบันสหกรณ์เติบโตไม่ได้ เพราะว่าสู้พ่อค้าไม่ได้ เสร็จแล้วสหกรณ์เล็กๆ ไม่รู้จะไปขายให้ใครต้องไปขายให้พ่อค้าอยู่ดี ถูกพ่อค้ากดราคาอยู่ดี

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , , ,

ชีวิตการเป็นนักเขียน นักหนังสือพิมพ์และทัศนะต่อขบวนการนักศึกษาของวิทยากร เชียงกูล


+ แล้วตอน 14 ตุลาฯนั้นทำทำหนังสืออยู่ใช่ไหม

พอผมออกจากธรรมศาสตร์ เดือนเมษายน 2512 ผมไปอยู่ไทยวัฒนาพานิช ไปทำหนังสือ ชัยพฤกษ์ฉบับนักศึกษาประชาชนกับพี่ อนุช อาภาภิรม เขาบอกฝากคนให้มาตามตัวผม เขาได้ยินได้เห็นผลงานของผมบ้างแล้ว และกำลังมองๆหาคนอยู่เหมือนกัน (หัวเราะ)

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , , ,

ฉันจึงมาหาความหมาย ยี่สิบปีที่ผ่านเลย


“ฉันเยาว์ ฉันเขลา ฉันทึ่ง
ฉันจึง มาหา ความหมาย
ฉันหวัง เก็บอะไร ไปมากมาย
สุดท้าย ให้กระดาษ ฉันแผ่นเดียว”

คงไม่เป็นการกล่าวเกินความจริงนัก หากจะพูดว่าไม่มีนักเรียนนักศึกษาคนใดในยุคก่อนและหลัง 14 ตุลาคม 2516 ที่ไม่รู้จักบทกลอนข้างต้นของ วิทยากร เชียงกูล และคงจะไม่มีใครกล้าปฏิเสธว่าหนังสือ ฉันจึงมาหาความหมายของวิทยากร เชียงกูล เป็นหนังสือที่มีบทบาทสำคัญต่อขบวนการนักศึกษาในช่วงนั้น จนกระทั่งนำไปสู่เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เหมือนที่หนังสือกระท่อมน้อยลุงทอม (ค.ศ 1852) ของ แฮเรียท บีชเชอรส์โตว์ มีผลต่อการต่อต้านระบบทาสจนเป็นสาเหตุหนึ่งที่นำไปสู่สงครามกลางเมืองของอเมริกา (เล่ากันว่าเมื่อพบกับสโตว์เป็นครั้งแรก ประธานาธิบดีลินคอล์นพูดเชิงติดตลกว่า “เธอนี่เองคือสาวน้อยที่เขียนหนังสือจนทำให้เกิดสงครามอันยิ่งใหญ่นี้” – So you’re the little woman who wrote the book that made this grate war”) และหากบทกวี The Waste Land (ค.ศ.1922) ของ ที เอส เอลเลียท สามารถสะท้อนให้เห็นความสิ้นหวังและหมดอาลัยตายอยาก (disillusion) ของปัญญาชนยุคหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง หรือ The Catcher in the Rye (ค.ศ.1951) ของ เจ ดี ซาลิงเกอร์ สะท้อนความรู้สึกของวัยรุ่นอเมริกันที่ต่อต้านความตลบตะแลงของผู้ใหญ่ในยุคทศวรรษที่ 60 ฉันจึงมาหาความหมาย ก็ถือว่าเป็นงานที่สะท้อนความรู้สึกของนักเรียนนักศึกษาไทยในช่วงก่อน 14 ตุลาคมได้อย่างชัดเจน จนกระทั้งหลายคนถึงกับเรียกยุคก่อน 14 ตุลาคม ว่า “ยุคของการแสวงหาความหมาย”

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , ,