RSS

Tag Archives: intellectual

มิเชล ฟูโกต์ ในฐานะของ “เหตุการณ์” หนึ่งในประวัติศาสตร์


ฟูโกต์ เป็นบุตรของศัลยแพทย์ชาวฝรั่งเศสเกิดเมื่อ ค.ศ. 1926 ได้รับการศึกษาในโรงเรียนมัธยมประจำจังหวัดของรัฐและโรงเรียนคาทอลิก ก่อนที่จะสอบ เข้าเรียนที่ Ecole Normale Superieure ซึ่งเป็นสถาบันการศึกษาขั้นอุดมศึกษา ที่มีชื่อเสียงว่าผลิตปัญญาชนหัวกะทิของฝรั่งเสศ ครั้งแรกเรียนปรัชญา ตอน หลังเรียนจิตวิทยาต่อ เขาเคยพูดถึงประสบการณ์การศึกษาของเขาว่า ความรู้ที่ลึกลับซึ่งระบบการศึกษาสัญญาว่าจะให้แก่เรานั้น ถูกผลัดผ่อนออกไปวัน หลังๆอยู่เสมอ (นั่นก็คือ เขาได้รับการบอกว่าจะได้เรียนรู้สิ่งที่สุดยอดของความรู้เมื่อเขาอยู่ชั้นสูงขึ้น แต่แล้วเขาก็ไม่พบจนแล้วจนรอด)
Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , ,

บทสรุป บทบาทของปัญญาชนไทย รุ่น พ.ศ. 2475 และหลังจากนั้น..


การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองไทยตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 มาจนถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะทางด้านกระแสความคิด ดูเป็นไปอย่างเชื่องช้า เมื่อ เทียบกับการเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจและสังคมบางอย่างมีลักษณะถอยหลังเข้าคลอง การที่ระบอบประชาปไตยแบบรัฐสภายังไม่ค่อยมั่นคง สมาชิกสภาผู้ แทนและคณะรัฐสภายังไม่ค่อยมั่นคง สมาชิกสภาผู้แทนและคณะรัฐบาลยังไม่ค่อยมีคุณภาพ ทหารและสถาบันอำนาจดั้งเดิมยังมีอำนาจเหนือระบบรัฐสภา ทำให้ปัญญาชนเสรีนิยมส่วนใหญ่รู้สึกเหมือนกับว่าแทบไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญเกิดขึ้นแต่อย่างใด บางคนก็มองถึงขนาดเป็นการย่ำเท้าอยู่กับที่

 

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , ,

บทบาทและความคิดของกลุ่มปัญญาชนเสรีนิยม


ปัญญาชนกลุ่มเสรีนิยมซึ่งเติบโตขึ้นตามลำดับการขยายตัวของเศรษฐกิจและการศึกษา มีบทบาทในลักษณะเป็นข้าราชการ นักวิชาชีพที่ทำงานรับใช้ระบบ และเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสังคมอย่างค่อยเป็นค่อยไป ภายใต้กรอบของกระแสความคิดหลักของการพัฒนาประเทศให้ทันสมัยแบบทุนนิยม ตะวันตกมากกว่าที่จะท้าทายระบบ หรือเสนอให้มีการปฏิรูปอย่างถึงรากถึงโคน ส่วนใหญ่มีแนวคิดโน้มเอียงไปทางจารีตนิยมมากกว่าความคิดก้าวหน้าแบบรา ดิคัล เพราะโดยพื้นฐานทางครอบครัว สิ่งแวดล้อม สถาบันการศึกษา การมีโอกาสได้ทำงานที่ค่อนข้างดี มีโอกาสไต่เต้าไปเป็นชนชั้นกลางและชั้นสูง ทำให้ ปัญญาชนส่วนใหญ่เห็นด้วยกับแนวนโยบายของรัฐและชนชั้นสูง และอยากรักษาสถานภาพที่เป็นอยู่มากกว่าที่จะอยากเปลี่ยนแปลง

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , ,

บทบาทและความคิดของกลุ่มปัญญาชนจารีตนิยม- กษัตริย์นิยม


 ก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองปี 2475 ปัญญาชนไทยส่วนใหญ่ก็คือ ปัญญาชนกลุ่มจารีตนิยม-กษัตริย์นิยม แต่ช่วงหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 จนถึงราวสงครามโลกครั้งที่สอง ปัญญาชนชั้นนำของกลุ่มนี้อยู่ในสถานะที่ยากลำบาก บางคนถูกจับกุมคุมขัง บางคนต้องออกไปอยู่ต่างประเทศ และหลาย คนต้องอยู่เงียบๆจนกระทั่งเมื่อเกิดสงครามโลกครั้งที่สองและไทยถูกญี่ปุ่นยึดครอง ปัญญาชนในกลุ่มนี้บางส่วนได้ร่วมมือกับกลุ่มนายปรีดี ทำขบวนการเสรี ไทยต่อต้านญี่ปุ่น ทำให้ภายหลังจากที่จอมพล ป. หมดอำนาจ ปัญญาชนกลุ่มนี้ได้รับเสรีภาพ และฟื้นฟูสถานะของพวกตนขึ้นมาตาม ลำดับ

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , ,

บทบาทและความคิดของปัญญาชนกลุ่มนายปรีดี พนมยงค์และผู้สนับสนุน


ปัญญาชนกลุ่มนายปรีดี พนมยงค์ และผู้สนับสนุน เป็นกลุ่มที่มีแนวคิดประชาธิปไตยก้าวหน้าที่สุดในคณะราษฎร พวกเขาสามารถร่วมมือกับปัญญาชนชั้นนำ คนอื่นๆ ในการบริหารประเทศได้ระดับหนึ่ง โดยเน้นงานด้านแก้ไขสนธิสัญญา ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การปรับปรุงตัวบทกฏหมาย การจัดระเบียบการ คลัง และต่อมาในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็ได้จัดตั้งขบวนการใต้ดินเสรีไทยต่อต้านญี่ปุ่น ซึ่งเป็นผลให้เมื่อสงครามสงบลง คือ ถึงจะต้องส่งข้าวให้สัมพันธ มิตรในราคาที่ต่ำจนขาดทุน แต่ก็ไม่ถึงขั้นถูกปรับว่าเป็นประเทศผู้แพ้สงคราม
Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , ,

สมมุติฐาน / ข้อคิดเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475


1. การยึดอำนาจเพื่อเปลี่ยนแปลงการปกครองในวันที่ 24 มิถุนายน 2475 ไม่ใช่เป็นเพียงการยึดอำนาจโดยข้าราชการทหารและพลเรือนกลุ่มน้อย ซึ่งได้รับ อิทธิพลจากการศึกษาแบบตะวันตกเพียงประมาณไม่ถึงร้อย ดดยที่คนวงนอกที่ไม่รู้เรื่องหรือไม่เห็นด้วยอย่างที่นักประวัติศาสตร์หรือหรือนักเขียนสารคดี หลายคนตีความ หากเป็นการยึดอำนาจของกลุ่มชนที่เราอาจจะเรียกได้ว่าเป็นปัญญาชนชั้นนำ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากปัญญาชนในสมัยนั้นๆ เช่น ครู นิสิตนักศึกษา นักเขียน นักหนังสือพิมพ์ ทนายความ ฯลฯ ในวงกว้างพอสมควร

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , ,

แนวคิดของฟูโกต์เรื่องปัญญาชน


ฟูโกต์วิเคราะห์ว่าแนวคิดที่เป็นกระแสหลัก มองความเป็นจริง (Truth) และปัญญาชนผู้เสนอความเป็นจริงอย่างแยกเป็นอิสระจากความสัมพันธ์ทางอำนาจ (Power Relations) รวมทั้งยังมองว่า ปัญญาชนที่แท้นั้นเป็นฝ่ายค้านการใช้อำนาจในทางกดขี่ด้วย แนวคิดดังกล่าวมองว่า ปัญญาชนเป็นผู้สืบทอดค่านิยมที่ เป็นสากล เช่นการพูดในนามของเหตุผลที่เป็นวิทยาศาสตร์ ความเป็นธรรม ความเป็นจริง แนวคิดที่มองปัญญาชนแบบสากล (Universal Intellectual) นี้ เป็นส่วนหนึ่งของปรัชญายุคส่องสว่างทางภูมิปัญญา (Enlightenment) ของนักคิดกระฎุมพีมนุษย์นิยม (Bourgeois humanist) ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 และ แนวคิดนี้ได้ส่งถ่ายต่อมาในวัฒนธรรมตะวันตก จนถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20

Read the rest of this entry »

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , ,